"Το ηλεκτρονικό περιοδικό για την ποίησηPoeticanet ενδιαφέρεται για τη σχέση της ποίησης με τη Σελήνη αλλά και τι καινούργιο μπορεί να προσκομίσει στο θέμα η σημερινή ποίηση. Επιθυμεί το θέμα να αναδειχθεί μέσα από την καινούργια αντίληψη που ή άλλως έχει ο άνθρωπος για τη Σελήνη, αλλά και για την από πάντα του συναισθηματική σχέση". Στο τεύχος 7 (Μάϊος 2008) θα βρείτε ανθολόγιο με θέμα: "Tο Φεγγάρι της Γης και η Σελήνη των ποιητών".
Οι αρχαίοι λαοί προσέδιδαν ξεχωριστή σημασία στις φάσεις της Σελήνης, τις οποίες συνέδεαν με καλούς ή κακούς οιωνούς. Φαντάζονταν την κίνησή της σαν ιππασία στο στερέωμα πάνω σε ταύρο, άλογο ή ελάφι κι ο Ομηρικός ύμνος την περιέγραφε να λούζεται στα νερά του Ωκεανού, προτού ανέβει στο άρμα της. Αμέτρητοι φυσικά είναι οι μύθοι και οι προσωποποιήσεις της, από τους Αιγύπτιους και τους Μάγια που τη θεωρούσαν θεά της γονιμότητας μέχρι τα μεσαιωνικά χρόνια ή και αργότερα, όπου σχετιζόταν με τη μαγεία και τον αποκρυφισμό. Η πίστη στην επίδρασή της για ό,τι συμβαίνει πάνω στη γη ήταν από τις πρώτες δοξασίες του σκεπτόμενου ανθρώπου. Μα το ερώτημα ανέκαθεν ήταν τι μπορεί να συμβαίνει πάνω στη Σελήνη, και ιδίως στην αθέατη μεριά της...
Στα περιεχόμενά του poeticanet, τα οποία ανανεώνονται κάθε τέσσερις μήνες, περιλαμβάνονται: ανθολόγια ποιημάτων, αφιερώματα σε ποιητές, βιντεοσκοπήσεις απαγγελιών και συνεντεύξεων, δοκίμια αναφερόμενα στoν ποιητικό λόγο, παρουσιάσεις ποιητικών συλλογών, βιβλιοκριτική σχετική με την εκδοτική επικαιρότητα, ηλεκτρονική ποίηση, καθώς και ειδήσεις για εκδηλώσεις και άλλα γεγονότα του ποιητικού χώρου. Περιλαμβάνονται επίσης χρήσιμοι σύνδεσμοι με βιβλιοθήκες, εγκυκλοπαίδειες, λεξικά, ηλεκτρονικά και έντυπα περιοδικά, εκδοτικούς οίκους, λογοτεχνικά σωματεία και ιδρύματα.
Η φίλη μου elenaelll, με προσκάλεσε στο βιβλιοblogοπαίχνιδο, που παίζεται ως εξής: 1. Πιάνουμε το βιβλίο που βρίσκεται πιο κοντά μας αυτή τη στιγμή. 2. Το ανοίγουμε στη σελίδα 123 (αν είναι μικρό, παίρνουμε το επόμενο κοντύτερα σε μας, που να έχει τουλάχιστον 123 σελίδες). 3. Βρίσκουμε την πέμπτη πρόταση. 4. Αντιγράφουμε τις επόμενες τρεις, δηλαδή την έκτη, έβδομη και όγδοη πρόταση και 5. Βρίσκουμε άλλους πέντε να τους πασάρουμε το παιχνίδι.
Πιάνω λοιπόν τα κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Β΄ Γυμνασίου, που έχω δίπλα μου και αντιγράφω.
Τρώω μέσα από ένα μπολ, και μου το γεμίζει συνέχεια απ` το τσουκάλι. Χρησιμοποιεί δυο μακριά ξυλαράκια για σερβίρισμα, σκαλισμένα και λακαρισμένα, πολυτελή. Τα δικά μου, πρόχειρα, θα πεταχτούνε μετά τη χρήση. Κάθε τόσο με σερβίρει σάκι, το γιαπωνέζικο ρακί που το ζεσταίνουνε για να το πιουν.
Η Βουλή των Ελλήνων έχει δημιουργήσει μια δική της, καταπληκτική συλλογή έργων τέχνης, που το ιστορικό τους υπόβαθρο εκτείνεται από τις αρχές του 19ου αιώνα έως τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Απ` αυτή τη συλλογή και σαν συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης προέρχεται ο παρακάτω πίνακας τουΝίκου Χατζηκυριάκου - Γκίκα.
Η πανσέληνος/Νυχτερινό Τοπίο, 1957,
Λάδι σε Μουσαμά, 100x64 εκ.
Κι ένας ακόμη πίνακας της συλλογής
Ιωάννινα, Λάδι σε Μουσαμά, 31x43 εκ. Νικόλαος Οθωναίος (1877/1880-1950)
Και επί τη ευκαιρία, η Βουλή των Ελλήνων παρουσιάζει, σε ηλεκτρονική μορφή, την εικοσάτομη σειρά των Αρχείων της Ελληνικής Παλιγγενεσίας. "Η σειρά αφορά στην Ελληνική Επανάσταση του 1821: στον αντίκτυπό της στην Ευρώπη και στον αγώνα των επαναστατημένων Ελλήνων για την αποτίναξη του ξένου ζυγού, την εισαγωγή φιλελεύθερων πολιτικών θεσμών, την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του πολίτη και τη δημιουργία σύγχρονου ανεξάρτητου, ευνομούμενου και ισχυρού κράτους".
Επίσης, Η Βουλή για τα παιδιά περιέχει χρήσιμες πληροφορίες για τη Βουλή και τους χώρους της, το πολίτευμά μας, για επισκέψεις σχολείων αλλά και ψυχαγωγικά παιχνίδια.
Από πάντα η Σελήνη είχε το προνόμιο να σαγηνεύει τη ματιά και να ελκύει την ιδιαίτερη προσοχή των θνητών. Πόσες σκέψεις δεν γεννήθηκαν στην παρουσία του χλομού, μα φωτεινού της δίσκου; Σφαίρα μυστηρίου και μοναξιάς που περιίπταται πάνω από τις βουβές μας νύχτες, αυτός ο ουράνιος φωστήρας είναι συνάμα θλιβερός και υπέροχος μέσα στην παγερή του αγνότητα, και οι καθάριες ακτίνες του προκαλούν μια ρέμβη γεμάτη γοητεία και μελαγχολία.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η Σελήνη ήταν κόρη των Τιτάνων Υπερίωνα και Θείας, αδελφή του Ήλιου και της Ιούς, και μητέρα του Ωρίωνα με πατέρα τον Ήλιο. Όπως ο Ήλιος έτσι και η Σελήνη είχε το δικό της άρμα που το έσερναν βόδια ή άλογα ή και ελάφια, ενώ στην κλασική εποχή κυρίως η λατρεία της Σελήνης είχε ατονήσει γιατί πίστευαν ότι η λατρεία των ουράνιων σωμάτων ήταν γνώρισμα των βαρβάρων. Από την αρχαιότητα ακόμη στο ορατό αυτό πρόσωπο της Σελήνης διακρίνονταν διάφορες μορφές και σχήματα που κυριολεκτικά γοήτευαν τους ανθρώπους της Γης επί χιλιάδες χρόνια. Μερικοί πίστευαν ότι ήταν ένα κουνέλι. Άλλοι πάλι ότι ήταν βάτραχος. Ενώ οι περισσότεροι έλεγαν ότι μπορούσαν να διακρίνουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο: έναν άνθρωπο στη Σελήνη. Στις σκανδιναβικές χώρες έβλεπαν δύο παιδιά να μεταφέρουν ανάμεσά τους έναν κουβά νερό, ενώ στη Γροιλανδία απαγόρευαν στις νέες κοπέλες να κοιτάζουν την Πανσέληνο γιατί πίστευαν ότι θα έμεναν έγκυοι.
Φυσικά πολλοί από τους κλασικούς Ελληνες φιλοσόφους είχαν αντιληφθεί από νωρίς ότι ο διαφορετικός φωτισμός των περιοχών της Σελήνης οφειλόταν στις ανωμαλίες του εδάφους της. Ο Θαλής ο Μιλήσιος, για παράδειγμα, πίστευε ότι ο δορυφόρος μας ήταν φτιαγμένος από τα ίδια υλικά που είναι φτιαγμένη και η Γη, ενώ ο Δημόκριτος υποστήριζε ότι οι διαφορές του φωτισμού της οφείλονταν στην ύπαρξη βουνών και κοιλάδων. Κι έτσι, από την κλασική ακόμη εποχή, οι αρχαίοι Ελληνες φιλόσοφοι μπόρεσαν να διαλευκάνουν αρκετά από τα μυστήρια της Σελήνης, ανάμεσα στα οποία ήταν και ο μηχανισμός των φάσεών της. Περισότερα...
Και σαν χλωμή κι αδύνατη γυναίκα οπού πεθαίνει, οπού τρεκλίζει βγαίνοντας από την κάμαρά της, και τυλιγμένη τη λεπτή κι αέρινή της γάζα πάει όπου θέλει τ' άρρωστο το παραλήρημά της, το ίδιο απ' την ανατολή μακριά τη βουρκωμένη αργά η σελήνη σα λευκή κι άμορφη εβγήκε μάζα.
(Ίταλο Καλβίνο, "Η απόσταση της σελήνης", Tα κοσμοκωμικά)
Κάποτε, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο σερ Τζορτζ Ντάρβιν, η Σελήνη βρισκόταν πολύ κοντά στη Γη. Οι παλίρροιες ήταν αυτές που την έσπρωξαν σιγά σιγά μακριά: οι παλίρροιες που η ίδια η Σελήνη προκαλεί στα γήινα νερά και στη διάρκεια των οποίων η Γη χάνει αργά αλλά σταθερά ενέργεια.
Μικρή, μετακινούμενη οπή φωτός, μη φεύγεις, μη βιάζεσαι τόσο. Θα σου φέρω πετρέλαιο. Θα σου κόψω λουλούδια που μυρίζουν ακόμα. Θα σου χαρίσω γραμματόσημα. Θα τραγουδήσω με φωνή λυπητερή το υπέροχο τραγούδι των ποιητών, τον βελούδινο ύμνο της νύχτας, από την οποία άλλωστε αντλείς το βαρύτιμο νόημά σου.
Η σοβαρή και χλωμιασμένη σου θωριά, που αρμενίζει στ' αψηλά, Σελήνη, δεν 'ξεύρεις τι αδελφική παρηγοριά, τι παιδιακούς συλλογισμούς με δίνει!
Κανένα φίλον από σένα πιο παλιό, και πιο πιστό, δεν έχω να ονομάσω. Σ' εγνώρισα πριν πρωτοέμβω στο σχολειό, κι αν 'μβω στον τάφο, δεν θα σε ξεχάσω.
Θυμάσ' ακόμα το μικρό παιδί, εμέ, με τον μεγάλο πόθο στην καρδιά μου; Με την λαχτάρα, να μου ήρχεσαι χαμαί, να σ' έχω σαν παιχνίδι στην ποδιά μου;
Θυμάσαι πώς, εσύ στα ύψη, εγώ στη γη, ετρέχαμε μαζί, ποιος να περάσει; Συ έχεις μείνει πάντα νέα και γοργή, και μόν' εγώ, εγώ έχω γεράσει!
Θυμάσαι την Βιζώ μας, τ' όμορφο χωριό; Το σπίτι μας, τ' ωραίο περιβόλι; Και μέσα στ' άνθη του, θυμάσαι το Μαριώ, π' αγάπησα με την καρδία μ' όλη;
Αυτή τα φταίει, αν απ' εκείνο τον καιρό αμέλησα τα κάλλη σου, Σελήνη! Γιατ' απαιτούσε και καλά να μη θωρώ, παρά τες ομορφιές, που είχ' εκείνη.
Αυτή τα φταίει, αν τώρα πλέον δεν μπορεί ν' ανοίξει σαν και πρώτα η καρδιά μου, να παίξει, φίλη μου, μαζί σου, να χαρεί, καθώς την ξεύρεις απ' τα παιδιακά μου!
Αυτή τα φταίει! Και γνωρίζεις διατί; Διότι, γι' άλλον, πρόδωκεν εμένα! Και μ' έκαμε να κλαίω απ' την ώρ' αυτή, να καταλυώ την νιότη μου στα ξένα!
Δεν είδα πια από τότε πρόσχαρη χρονιά! -Έβαλε λες φαρμάκι στην ζωή μου! Ως και τους φίλους μου τους ηύρεν απονιά, και μ' άφηκαν στην μέση της ερήμου!
Μόνον εσύ ακόμη, φίλη παιδιακή, μόνον εσύ δεν μ' έχεις λησμονήσει. Και σπλαχνικά το φως σου στέλλεις το γλυκύ, ναρθεί να βρει, να με παρηγορήσει.
Σ' ευχαριστώ! Κι αυτήν απόψε την βραδιά μ' ελάφρυνες τα στήθη μου λιγάκι. Γιατί μου άδειασ' η γεμάτη μου καρδιά, σαν σ' έχω γράψ' αυτό το τραγουδάκι!
Σαπφώ
'...όταν ο ήλιος έχοντας βασιλέψει πια η σελήνη με ένα κόκκινο θάμπος ξεπροβάλλει όλα τα αστέρια γύρω της να εξαφανίσει, κι ένα φέγγος απλώνει ως πέρα στο αλμυρό το πέλαγος και στους αγρούς με τα χιλιάδες άνθη ...'
θα κάνει πάλι χρυσά τα μαλλιά μου. Δε θα καταλάβεις.
'Αφησέ με να έρθω μαζί σου.
Όταν έχει φεγγάρι μεγαλώνουν οι σκιές μες στο σπίτι,
αόρατα χέρια τραβούν τις κουρτίνες,
ένα δάχτυλο αχνό γράφει στη σκόνη του πιάνου
λησμονημένα λόγια δε θέλω να τ ακούσω. Σώπα.
'Αφησε με να έρθω μαζί σου ...
Πολλές παροιμίες και ρητά αποδείχθηκε ότι είναι περισσότερο γεγονότα παρά φαντασία. Το φθινοπωρινό καθάριο φεγγάρι είναι συχνά προάγγελος κρύου, ενώ άλλες προβλέψεις βασίζονται στον τονισμό των χρωμάτων της Σελήνης: "Χλωμό φεγγάρι φέρνει βροχή". "Κόκκινο φεγγάρι φέρνει μπόρα". Και πραγματικά η Σελήνη αλλάζει φαινομενικά χρώματα, ανάλογα με τον τύπο των νεφών που βρίσκονται στα ψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Παντελής Θαλασσινός - Του Φεγγαριού (τι υπέροχο τραγούδι!)
Μιας και η επέτειος για την εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973 πλησιάζει, δείτε εδώ ένα video που δημιουργήθηκε από την εκπαιδευτική τηλεόραση. Πλούσιο υλικό για τις σχολικές γιορτές θα βρείτε στην alfavita. Κι άλλο αφιέρωμα εδώ.
