Νίκος Γκάτσος (8 Δεκεμβρίου 1911 - 12 Μαΐου 1992)

Μα ήταν αγέρας κι έφυγε κορυδαλλὸς κι εχάθη 
Ήταν του Μάη το πρόσωπο του φεγγαριού η ασπράδα 
Ένα περπάτημα ελαφρὺ σα σκίρτημα του κάμπου 
Ένα φιλί της θάλασσας της αφροστολισμένης.

Ν. Γκάτσου, "Αμοργός"

Σαν σήμερα, έφυγε από τη ζωή στα 81 του χρόνια ο ποιητής της Αμοργού, στιχουργός  και μεταφραστής Νίκος Γκάτσος. 

σχέδιο του Ν. Χατζηκυριάκου Γκίκα για την Αμοργό

Το 1943, μέσα στην Κατοχή, δημοσιεύτηκε η μοναδική ποιητική σύνθεση του Γκάτσου Αμοργός, ένα "μνημειώδες έργο νεοελληνικού ποιητικού λόγου", όπως τη χαρακτήρισε ο Μάνος Χατζιδάκις, "ένα βιβλίο των 20 σελίδων, που όμως μπόρεσε να το κάνει να περιέχει μια συγκλονιστική ποιητική γραφή της νεοελληνικής μας Ιστορίας, μοναδική σε δραματικό λυρισμό και βαθιά προσήλωση στη ζωντανή παράδοση του τόπου μας" (Μ. Χατζιδάκις, Ο καθρέφτης και το μαχαίρι, 2013 (σελ. 150).

Ο Τάσος Λιγνάδης στη μελέτη του Διπλή επίσκεψη σε μια ηλικία και σ` έναν ποιητή (Ν. Γκάτσος), 1983 (σελ. 91-92), αναφέρει:  "Ο τίτλος είναι αιγαιοπελαγίτικος. Δηλώνει μεταφορικά την ιθαγένεια ενός τοπίου, το οποίο κινηματογραφεί σε μια εκδοχή ονείρου η πλανητική ματιά του Ποιητή. Είναι ευνόητο φαντάζομαι ότι δεν πρέπει να ζητούμε γεωγραφία στην Αμοργό. [Η λέξη από το ρήμα αμέργω, σημαίνει  εκείνο που στραγγίζει, που συνθλίβει, που αποστάζει]. Στο ποίημα αυτό η θάλασσα, τα δέντρα, τα βουνά, ο ουρανός, δεν είναι αντίτυπα γεωγραφικά ενός χώρου. Είναι στραγγιγμένα, αποσταγμένα τοπία ψυχής. Και η Αμοργός δεν είναι νησί. Είναι μια κατάσταση του πνεύματος".
"Έτσι, αυτό το φαινομενικά φυσιοκρατικό ποίημα επαληθεύει τη θέση του Paul Eluard ότι 'τα φαινόμενα της φύσης είναι φαινόμενα του πνεύματος συνάμα'. Εκείνο που είναι πραγματικό στην Αμοργό είναι μόνο η ποίηση. Και κατά τον μυστικό λόγο του Novalis 'η Ποίηση είναι το απολύτως πραγματικό'".

Ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης διαβάζει αποσπάσματα από την Αμοργό. Ηχογράφηση από τη ραδιοφωνική εκπομπή του τρίτου προγραμματος "Εβδομάδες Ελλήνων Ποιητών", με τον Κώστα Φασουλά.

Γεώργιος Βιζυηνός (1849 – 15 Απριλίου 1896)

Ο Γ. Βιζυηνός πέθανε στις 15 Απριλίου του 1896, στα 45 του χρόνια, στο Δρομοκαΐτειο φρενοκομείο όπου έμεινε έγκλειστος τέσσερα χρόνια, "συνεπεία μαρασμού, τελευταία περίοδος προϊούσης γενικής παραλύσεως". Η μάνα του, η οποία "έμεινε ορφανεμένη απ` όλα της τα παιδιά", το μόνο που μπορούσε πια να κάνει ήταν να τα θυμάται και να κλαίει. Από το πολύ το κλάμα άρχισε σιγά - σιγά να χάνει το φως της, μέχρι που τυφλώθηκε εντελώς.

Το βίντεο με τίτλο "Ποίος ήτον ο Γεώργιος Βιζυηνός;", δημιούργησαν οι μαθητές και οι καθηγητές των Εκπαιδευτηρίων ΓΕΙΤΟΝΑ που συμμετείχαν στο Δ΄ Μαθητικό Συνέδριο με τίτλο "Γ. Βιζυηνός, Εις την Πόλιν" που διοργάνωσαν το Ζωγράφειο Λύκειο Κωνσταντινούπολης και τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη Θεσσαλονίκης,  στην Κωνσταντινούπολη, στο Ζωγράφειο Λύκειο, από τις 12 έως τις 15 Μαρτίου 2015.

Ταξιδεύοντας στη γη του Χρηστάκη Ζωγράφου

 

121 χρόνια μετά την ίδρυση του Ζωγραφείου Λυκείου Κωνσταντινούπολης, οι Ζωγραφειώτες θα ταξιδέψουν στη γη του Χρηστάκη Ζωγράφου. Θα επισκεφθούν το Μέτσοβο, τα Ιωάννινα, θα αδελφοποιηθούν με τους αποφοίτους της Ζωσιμαίας Σχολής. Θα βρεθούν στο Κεστοράτι και στο Αργυρόκαστρο, για να αποτίσουν φόρο τιμής στον ιδρυτή τους και μεγάλο εθνικό ευεργέτη.

Ο Χρηστάκης Ζωγράφος καταγόταν από το Κεστοράτι Βορείου Ηπείρου. Αποφοίτησε από τη Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων. Εργαζόταν στην Κωνσταντινούπολη και στο Παρίσι ως τραπεζίτης. Στήριξε ιδιαίτερα την ελληνική παιδεία με τη χρηματοδότηση και ίδρυση σχολείων. Συνέβαλε στην ίδρυση σχολείων στην πατρίδα του στο Κεστοράτι, στο Αργυρόκαστρο και στην Κωνσταντινούπολη. Περισσότερες πληροφορίες για τον Χρηστάκη Ζωγράφο σε παλαιότερη ανάρτηση του ιστολογίου εδώ.

Το Ζωγράφειο Λύκειο Κωνσταντινούπολης ιδρύθηκε το 1893. Σύμφωνα με την απόφαση της Κοινότητας Σταυροδρομίου πήρε το όνομα του "μεγαθύμου χορηγού του, ευγνωμοσύνης και τιμής ένεκα", του πεφωτισμένου μεγαλοεπιχειρηματία Χρηστάκη Ζωγράφου, που παραχώρησε στην κοινότητα το υπέρογκο ποσό των 10.000 χρυσών λιρών, με στόχο να ιδρυθεί ένα σχολείο σύγχρονο και προοδευτικό.

Την Τετάρτη, 15 Απριλίου 2015,  στις 19:00 μ.μ., στον Πολιτιστικό Πολυχώρο "Δ. Χατζής", θα γίνει αδελφοποίηση του Συλλόγου Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής και του Συνδέσμου Αποφοίτων Ζωγραφείου και θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ "Οι νεκροί πεθαίνουν όταν τους λησμονάνε", σε σκηνοθεσία Αγγελικής Αριστομενοπούλου, σενάριο Νίκου Μιχαηλίδη, μουσική Μίμη Πλέσσα, αφήγηση Σίας Κοσιώνη και παραγωγής White Room για λογαριασμό της Κοινότητας Σταυροδρομίου.

Τι είναι τα θεατρικά στοιχεία. Του Νικήτα Παρίση

Ο κ. Παρίσης παρουσιάζει διεξοδικά, εμπεριστατωμένα και με παραδείγματα, τα χαρακτηριστικά που σε ένα σύγχρονο πεζογράφημα ή ακόμη και σε ένα ποίημα μπορούν να χαρακτηρισθούν ως θεατρικά στοιχεία. Πρόκειται για κείμενο εξαιρετικά χρήσιμο διδακτικά, αφού, απ` όσο γνωρίζω, δεν έχει παρόμοιό του στην ελληνική βιβλιογραφία. Τον ευχαριστώ από καρδιάς που μου το παραχώρησε με μεγάλη προθυμία για δημοσίευση στο αρισμαρί.

Ο Βυζαντινός Καβάφης – Ντοκιμαντέρ

Ο Βυζαντινός Καβάφης – Ντοκιμαντέρ – (Ιούλιος 2013), παραγωγή του Κέντρου Δελφών σε επιστημονική επιμέλεια και εποπτεία της Πρυτάνεως Ελένης Αρβελέρ και σκηνοθεσία των Πάνου Κυπαρίσση & Φάνη Δούσκου.

Το ντοκιμαντέρ αφορά στον βυζαντινό Καβάφη, σε μιά μυστική περοχή του ποιητή που δεν έχει αρκούντως μελετηθεί. Πρόκειται για μια βασική εισαγωγή της Ελένης Αρβελέρ και την διασπονδύλωση έντεκα ποιημάτων βυζαντινής ύλης, τα οποία διαβάζονται από ισάριθμους πανεπιστημιακούς καθηγητές, ερευνητές, μελετητές του καβαφικού έργου συνιστώντας έτσι έναν άξονα που φωτίζει, για πρώτη ίσως φορά, αυτή του την πλευρά.  Πηγή