α ρ ι σ μ α ρ ί

"Να προφέρεις την πραγματικότητα, όπως ο σπουργίτης το χάραμα"

2012-01-27T19:29:00.003+02:00

Η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται στον εκλεκτό συνάδελφο Βασίλη, ως συνέχεια της συζήτησης που είχαμε στο σχολείο για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο.

"Να προφέρεις την πραγματικότητα, όπως ο σπουργίτης το χάραμα"

Οδ. Ελύτης, Ο ΜΙΚΡΟΣ ΝΑΥΤΙΛΟΣ

Οδυσσέας Ελύτης, Ο κήπος βλέπει, 1967

Η πραγματικότητα για τον καθένα μας είναι διαφορετική, ανάλογη με τα μάτια αυτού που την κοιτάζει, αφού "κάθε μάτι βλέπει διαφορετικά", σύμφωνα με τον Blake. Θέλω να πιστεύω πως η πιο σωστή μέθοδος να "προφέρει" κανείς τη δική του πραγματικότητα είναι να είναι ιθαγενής του εαυτού του, των απαιτήσεών του, του "ελάχιστο[υ] αλλά και σημαντικο[ύ] τόσο που η μαγεία να κινεί το χέρι μας και να το ερμηνεύει κατά πως οι σκιές αλλάζουν θέση". Από εκεί, είναι ίσως εύκολο να βρεθείς πιο κοντά στο σπουργίτι που προφέρει το χάραμα.

"Δουλεύει ο καθένας όπως νιώθει. Και η θάλασσα είναι απέραντη, τα πουλιά μυριάδες, οι ψυχές όσες και οι συνδυασμοί που μπορούν να γεννήσουν οι ήχοι και τα λόγια, όταν ο έρωτας και το όνειρο συμβασιλεύουν".

Οδ. Ελύτης, ΤΑ ΡΩ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

Τι έκανες, τί έκανες, πες, στη ζωή σου τί έκανες;

2012-01-11T23:13:00.005+02:00

"Έγραψα ποιήματα, έγραψα ποιήματα, ποιήματα σερνάμενα πουλιά, χωρίς λαλιά, ποιήματα ερπετά! Μόνον αυτό!"

Πηγή: Διαπολιτισμός

Ο Αργύρης Χιόνης, που μας άφησε αιφνίδια ανήμερα Χριστούγεννα, ήταν ποιητής, πεζογράφος και μεταφραστής, μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων από το 1989. Πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του υπάρχουν στον Διαπολιτισμό, στην Εταιρεία Συγγραφέων και στη βάση BiblioNet, του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, στις σελίδες του Σαραντάκου. Κυρίως, όμως, μπορούμε να διαβάσουμε εξαιρετικές αναρτήσεις σε ιστολόγια καλών συναδέλφων και φίλων, του Διονύση Μάνεση, της Πολίνας Μοίρα και του Γιάννη Ρουμπάκη.

Η κατάθεση του παρακάτω βίντεο είναι του Διονύση.

"Ολονυχτία", ποίηση: Νικηφόρος Βρεττάκος

2012-01-07T19:30:00.003+02:00

«Έτος Βρεττάκου» το 2012, με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του Λάκωνα ποιητή και για αρχή το ποίημα "Ολονυχτία" από τη συλλογή "Το βάθος του Κόσμου" (1961).

Κωνσταντίνος Παρθένης
Ορφέας νυκτερινός
(συλλογή Ν. Πετσάλη-Διομήδη)

Δε με κατάλαβες όλη τη νύχτα
ήμουνα πλάι σου, προσπαθούσα να κλείσω
τα παράθυρα, πάλευα – όλη τη νύχτα.
Ο αγέρας επέμενε.
Άπλωσα τότε
τις παλάμες μου πάνω σου σαν
δυό φύλλα ουρανού, και σε σκέπασα.
Έπειτα βγήκα στον εξώστη και κοίταζα
δίχως χέρια τον κόσμο.

Το ποίημα του Βρεττάκου μελοποιήθηκε από τον Καγιαλίκο Γιώργο και βραβεύτηκε στον Α΄ Διαγωνισμό Μελοποιημένης Ποίησης. Τα 10 τραγούδια που βραβεύτηκαν μαζί με τα στοιχεία των συντελεστών τους ανακοινώνονται, ένα κάθε εβδομάδα, στο ραδιόφωνο του ΠΟΙΕΙΝ. (Τα προηγούμενα ήταν: Χαράλαμπος Δαμαλός, «Σταδιοδρομία», ποίηση: Κώστας Καρυωτάκης, Αλμπένα, "Έλα γλυκέ", ποίηση: Μαρία Πολυδούρη, Περικλής Αγιανόζογλου, "Κλωστήριον Νυχτερινής ανάπαυλας", ποίηση: Αντρέας Εμπειρίκος.

The Kavafis Project. Η ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη μέσα από τη μουσική του Αλέξανδρου Καρόζα (2)

2012-01-05T22:49:00.002+02:00

Η παγκόσμια πρεμιέρα του λυρικού έργου-ορατόριου «Πρόγραμμα Καβάφης» του καταξιωμένου συνθέτη της Διασποράς, Αλέξανδρου Καρόζα, στο ξακουστό Μέγαρο Συναυλιών της Βιέννης, έγινε το Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2011.

Ο Γιώργος Νταλάρας «μάγεψε» το βιεννέζικο φιλόμουσο κοινό στη συναυλία στην κατάμεστη, με 1.700 επισκέπτες, μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου, ερμηνεύοντας ποίηση Καβάφη μαζί με τις φημισμένες «Ορχήστρα Δωματίου Βιέννης» και «Χορωδία της Ακαδημίας Τραγουδιού Βιέννης», σε διεύθυνση του γνωστού Κύπριου αρχιμουσικού Γιώργου Κουντούρη και αφηγητή (απαγγελία στα γερμανικά) το διάσημο ηθοποιό και πρωταγωνιστή ταινιών του Θεόδωρου Αγγελόπουλου, Μπρούνο Γκαντς.

Πηγή: ΑΘΗΝΑΪΚΟ-ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΥΛΙΑΣ

Η λαμπερή Αφροδίτη με φόντο "την αμφιλύκην του νυκτώματος"

2011-12-27T10:32:00.005+02:00

Το υπέροχο θέαμα της της Αφροδίτης να λάμπει πολύ κοντά στη Σελήνη θα δούμε κι απόψε στο νοτιοδυτικό ουρανό, καθώς τελειώνει το λυκόφως.

πηγή: Πλανητάριο Θεσσαλονίκης

η εικόνα έγινε με το Stellarium

Ο πλανήτης Αφροδίτη, ο πλησιέστερος προς τη Γη πλανήτης του ηλιακού συστήματος, είναι ο γνωστός Αποσπερίτης ή Έσπερος, όταν εμφανίζεται στη Δύση κοντά στο ηλιοβασίλεμα και ο Αυγερινός (το άστρο της αυγής), όταν εμφανίζεται το πρωί. Θα βλέπουμε την Αφροδίτη όλο και πιο λαμπερή στο δυτικό βραδινό ουρανό μέχρι το Μάιο του 2012 και μετά θα χαθεί στο λυκόφως καθώς θα πλησιάζει στον Ήλιο. Θα εμφανιστεί ξανά στις αρχές Ιουλίου την αυγή, στον ανατολικό ουρανό, κάτω από τον πιο αμυδρό Δία. Η Αφροδίτη βρίσκεται κοντά στον Ήλιο και περιφέρεται γύρω απ` αυτόν. >>>

ΕΥΧΟΜΑΙ ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ

ΧΑΜΟΓΕΛΑ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Η ευτυχία χαμογελά
σε δυο κρυμμένα περιστέρια·
μη τη ζητάς πολύ ψηλά
στα μυστικά και ξένα αστέρια.

Κι αγάπα πιο πολύ απ’ τη χάρη
του μακρυσμένου αποσπερίτη
το βραδυνό μας το λυχνάρι
που θα μας φέγγει μες στο σπίτι.

«Το δαχτυλίδι του αρραβώνα», 57-64. Τα μάτια της ψυχής μου, 1892. Άπαντα, Α΄. Μπίρης-Γκοβόστης, [1962]. 266.

Το ποίημα του Παλαμά αντέγραψα από το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού.

100 χρόνια μετά!!! Ο επίλογος

2011-12-15T14:52:00.001+02:00

Αγιανόζογλου Περικλής, "Κλωστήριον νυχτερινής ανάπαυλας", ποίηση: Ανδρέας Εμπειρίκος

2011-12-14T22:16:00.001+02:00

ΚΛΩΣΤΗΡΙΟΝ ΝΥΚΤΕΡΙΝΗΣ ΑΝΑΠΑΥΛΑΣ

από την Υψικάμινο 1935, εκδόσεις Άγρα

Είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας. Όταν τραγουδάμε τραγουδάμε εμπρός στους εκφραστικούς πίνακες των ζωγράφων όταν σκύβουμε εμπρός στα άχυρα μιας καμμένης πόλεως όταν προσεταιριζόμεθα την ψιχάλα του ρίγους είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας γιατί ό,τι και αν επιδιώξουμε δεν είναι δυνατόν να πούμε όχι να πούμε ναι χωρίς το μέλλον του προορισμού μας όπως μια γυναίκα δεν μπορεί να κάμη τίποτε χωρίς την πυρκαγιά που κλείνει μέσα στη στάχτη των ποδιών της.

Όσοι την είδαν δεν στάθηκαν να ενατενίσουν ούτε τα συστρεφόμενα κηπάρια ούτε την ευωχία των μαλλιών που λατρεύτηκαν ούτε τα σουραύλια των εργαστηριακών μεταγγίσεων από μια χώρα σε φλέβες κόλπου θερμού προστατευομένου από τα εγκόσμια και τα μελτέμια της κυανής ανταύγειας λιγυρών παρθένων. Είμεθα όλοι εντός του μέλλοντος μιας πολυσύνθετης σημαίας που κρατεί τους εχθρικούς στόλους εμπρός στα τείχη της καρδιάς μου κατοχυρώνοντες ψευδαισθήσεις πιστοποιούντες ενδιάμεσες παρακλητικές μεταρρυθμίσεις χωρίς να νοηθή το αντικείμενον της πάλης. Στιγμιότυπα μας απέδειξαν την ορθότητα της πορείας μας προς τον προπονητήν του ιδίου φαντάσματος της προελεύσεως των ονείρων και του καθενός κατοίκου της καρδιάς μιας παμπαλαίας πόλης. Όταν εξαντληθούν τα χρονικά μας θα φανούμε γυμνότεροι και από την άφιξι της καταδίκης παρομοίων πλοκαμιών και παστρικών βαρούλκων γιατί όλοι μας είμεθα εντός της σιωπής του κρημνιζομένου πόνου στα γάργαρα τεχνάσματα του μέλλοντός μας.

Η ηχογράφηση του Ανδρέα Εμπειρίκου αποτελεί μέρος της συλλογής "Ο Εμπειρίκος διαβάζει Εμπειρίκο".

Μουσική σύνθεση και μίξη: Περικλής Αγιανόζογλου, νικητής Α΄Διαγωνισμού Μελοποιημένης Ποίησης.

Διοργάνωση διαγωνισμού: Μετρονόμος-Ποιείν-MusicHeaven

Εκδήλωση βράβευσης για το διαγωνισμό «Παπαδιαμάντης - Ελύτης- Γκάτσος -Τσίρκας: 100 χρόνια μετά!!!»

2011-11-30T18:48:00.001+02:00

Στο πλαίσιο της δράσης "100 χρόνια μετά..." το ΥΠΔΒΜΘ διοργανώνει εκδήλωση για την παρουσίαση και τη βράβευση των διακριθέντων έργων του λογοτεχνικού διαγωνισμού «Παπαδιαμάντης - Ελύτης - Γκάτσος - Τσίρκας: 100 χρόνια μετά!!!» από την Υπουργό, κ. Άννα Διαμαντοπούλου. Η εκδήλωση θα γίνει στην Αθήνα στην αίθουσα Γαλάτεια Σαράντη του ΥΠΔΒΜΘ την Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2011 και θα μεταδοθεί ζωντανά από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο.

Μετά την προβολή των έργων από κάθε ομάδα θα αναπτυχθεί συζήτηση σε πάνελ μαθητών – εκπαιδευτικών με άξονες:

α) «Παπαδιαμάντης, Ελύτης, Γκάτσος, Τσίρκας: Εκατό χρόνια μετά: οι αξίες τους, η έμπνευσή τους, οι στίχοι τους, τα διηγήματά τους, τα μυθιστορήματα είναι εδώ, ο πηλός της ιστορικής, ηθικής και αισθητικής μας συνείδησης» και

β) «τα έργα τέχνης ως προνομιακό μέσο δημιουργικότητας, καινοτομίας, διαλόγου, έρευνας, ερμηνείας και συλλογικής εργασίας στο Νέο Σχολείο».

Τα Γιάννενα στα χνάρια των Περιηγητών

2011-11-18T19:59:00.022+02:00

ΤΑ ΣΕΡΑΓΙΑ ΤΟΥ ΑΛΗ ΠΑΣΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΓΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ

χαλκογραφία των C. R. Cockerell και T. Higham (1820)
(συλλογή Α. Παπασταύρου)

Στη μέση διακρίνεται το σεράι του Αλή, ενώ δεξιά και αριστερά τα σεράγια των γιων του Μουχτάρ και Βελή. Το κτιριακό συγκρότητα κτίστηκε το 1805, όταν ο Αλή αποφάσισε να εγκαταλείψει το παλιό σεράι στο Ιτς Καλέ (σημαίνει "εσωτερικό φρούριο"). Για το σκοπό αυτό έφερε από τη Βιέννη τον αρχιτέκτονα Freywald μετά τη μεσολάβηση του Γιαννιώτη μεγαλέμπορου Ιωάννη Σταύρου, πατέρα του ιδρυτή της Εθνικής Τράπεζας Γεωργίου Σταύρου.
Ο περιηγητής W. M. Leake έγραψε στο χρονικό του: "Το καινούργιο σεράι του Βεζύρη με την ανάλαφρη κινέζικη αρχιτεκτονική του έρχεται σε χτυπητή αντίθεση με τη ρωμαλέα απλότητα του τοπίου".

Η περίοδος 1810-1814 έχει τη σφραγίδα του Λόρδου Μπάυρον. Η περιπλάνησή του στην Ελλάδα έχει και μια άλλη διάσταση που αφορά στην Ήπειρο. Όσοι περιηγητές επισκέφθηκαν αυτή την άγρια ορεινή περιοχή της Ελλάδας μετά απ` αυτόν, τα βιβλία του κρατούσαν, στα βήματά του οδοιπορούσαν.

Ο Λόρδος Μπάυρον (1788-1824) είναι ίσως η σημαντικότερη προσωπικότητα που επισκέφθηκε τα Γιάννενα αλλά και την Ελλάδα στην ανατολή του 19ου αιώνα. Ανήκε στην προνομιούχο κοινωνική τάξη της Βρετανίας και ήταν περήφανος για τον τίτλο του και τις σπουδές του.

Η ομορφιά του Μπάυρον είναι τέτοια που κάνει τον καθένα να ονειρεύεται.

Το πρόσωπό του μοιάζει με ωραίο αλαβάστρινο βάζο, που φωτίζεται από ένα εσωτερικό φως.

Τα χρυσόξανθα μαλλιά του θυμίζουν αρχαίο θεό.

Sir Walter Scott

Δημήτρης Υφαντής, KAIΓΟΜΑΙ ΚΑΙ ΣΙΓΟΛΙΩΝΩ:

ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΜΠΑΫΡΟΝ (1809-1811)

χαλκογραφία, ανυπόγραφη (π. 1815)

(συλλογή Α. Παπασταύρου)

Το χαρακτικό περιλαμβάνεται σε μία από τις πρώτες εκδόσεις του Childe Harold`s Pilgrimage. Περιμετρικά διακοσμείται με μινιατούρες από τις περιοχές που επισκέφθηκε ο Ποιητής κατά την περιήγησή του.

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ
χαλκογραφία, των C. R. Cockerell και F. C, Lewis (1815)

Στο γιαννιώτικο αρχοντικό φιλοξενήθηκαν ο Μπάυρον και ο φίλος του Hobhouse όταν επισκέφθηκαν τα Γιάννενα. Σ` αυτό, στις 31 Οκτωβρίου 1809 ο Ποιητής, συνεπαρμένος από την ηπειρωτική του εμπειρία, άρχισε να γράφει το "Προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ". Το ονομαστό αρχοντικό καταστράφηκε ολοσχερώς κατά την πυρπόληση της πόλης των Ιωαννίνων από τον Αλή στις 24-27 Αυγούστου 1820.

Από τα σκοτεινά προχώματα τούτης της χώρας της τραχειάς
ως τις Ιλλυρικές πεδιάδες βουνά θεσπέσια περνάς.
Και ανάμεσά τους τόσα μέρη που κι η ιστορία δεν τα ξέρει.
Και η Αττική η φημισμένη τόσες κοιλάδες - αγκαλιές
δεν τις προσφέρει.
Και ο λατρευτός ο Παρνασσός μας και κλασικός
μέχρι και αυτός
θα υστερήσει αν συγκριθεί με τις τοποθεσίες αυτές,
που πέρα από τις σκυθρωπές στέκουν τις παραλίες.

Τσάιλντ Χάρολντ (απόδ. Μ. Κεσίση)

Οι ψηφιοποιημένες εικόνες και τα συνοδευτικά τους κείμενα προέρχονται από τα Λευκώματα του κ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ, Α.:

Λόρδος Μπάυρον, από τα Γιάννενα στην αθανασία, τόμος Α΄ ΔΩΔΩΝΗ - ΟΔΥΣΣΕΑΣ, 2006
Τα Γιάννινα του 19ου αιώνα -όπως τα περιέγραψαν και τα απεικόνισαν οι ξένοι περιηγητές- Λεύκωμα 1994

Και το ταξίδι μας συνεχίζεται...

Γιάννης Ρίτσος, "Ημερολόγιο μιας εβδομάδας" του Πολυτεχνείου

2011-11-16T23:16:00.002+02:00


πηγή εικόνας Εαρινή Συμφωνία

Το «Ημερολόγιο μιας εβδομάδας» του Πολυτεχνείου γράφτηκε από τον Γιάννη Ρίτσο τις ημέρες των γεγονότων της εξέγερσης του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973.

Περισσότερα...

The Kavafis Project. Η ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη μέσα από τη μουσική του Αλέξανδρου Καρόζα

2011-11-12T23:16:00.007+02:00

"Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη.

Το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου."

Ο συνθέτης Αλέξανδρος Καρόζας μελοποίησε ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη με φιλοσοφικές, ιστορικές και ερωτικές αναφορές, με έναν τρόπο που περικλείει μουσικά την ποικιλόχρωμη κουλτούρα του Ελληνισμού και βασίζεται σε αυθεντικές ρίζες κλασικής, ελληνικής και ευρύτερα μεσογειακής μουσικής παράδοσης. Η Ορχήστρα "Wiener KammerOrchester" της Βιέννης, η Χορωδία "Wiener Singakademie" της Βιέννης και ο Γιώργος Νταλάρας, τιμούν με ένα λυρικό έργο τον μεγάλο ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη. Ο Bruno Ganz, ένας από τους πιο σημαντικούς γερμανόφωνους ηθοποιούς, θα απαγγείλει τα ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη. Παγκόσμια Πρεμιέρα, Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2011.

Πηγή: http://www.kavafis.net/index.html

Κωνσταντίνος Καβάφης (1863-1933)

"ΕΙΜΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΙΣ την καταγωγήν, αλλά εγεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια - σ` ένα σπίτι της οδού Σερίφ· μικρός πολύ έφυγα, και αρκετό μέρος της παιδικής μου ηλικίας το πέρασα στην Αγγλία. Κατόπιν επεσκέφθην την χώραν αυτήν μεγάλος, αλλά για μικρόν χρονικόν διάστημα. Διέμεινα και στην Γαλλία. Στην εφηβική μου ηλικίαν κατοίκησα υπέρ τα δύο έτη στην Κωνσταντινούπολι. Στην Ελλάδα είναι πολλά χρόνια που δεν επήγα.

Η τελευταία μου εργασία ήταν υπαλλήλου εις ένα κυβερνητικόν γραφείον εξαρτώμενον από το υπουργείον των Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου. Ξέρω Αγγλικά, Γαλλικά και ολίγα Ιταλικά".

Κ. Π. Καβάφης

Το βιογραφικό του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη αφηγείται ο Δ. Ν. Μαρωνίτης. Από το CD Ν. Ξυδάκης, Μια προσωπογραφία του Κ. Π. Καβάφη Rue Lepsius. Ποίηση: Διονύσης Καψάλης.

Η αίσθηση της κατάρρευσης

2011-11-06T21:44:00.017+02:00

Σαλβαντόρ Νταλί, Η επιμονή της μνήμης ή Τα εύκαμπτα ρολόγια (1931)
(Νέα Υόρκη, The Museum of Modern Art)

Σ` ένα ερημικό παραθαλάσιο τοπίο τρία γιγάντια ρολόγια τσέπης μαλακώνουν και σαν γλώσσες, το ένα κρέμεται από ένα ξερόκλαδο, το άλλο κολλάει πάνω σ` ένα βάθρο και το τρίτο πάνω σ` ένα μόρφωμα με τα χαρακτηριστικά του προσώπου του Νταλί, με μακριές βλεφαρίδες αλλά χωρίς στόμα. Ένα τέταρτο, κανονικό στο σχήμα αλλά χωρίς δείκτες και αριθμούς ρολόι, κατατρώγεται από μυρμήγκια.

Όπως γράφει ο ίδιος ο ισπανός καλλιτέχνης στην αυτοβιογραφία του Η Μυστική Ζωή του Σαλβαντόρ Νταλί, η εικόνα των "μαλακών" ρολογιών του ήρθε ένα βραδάκι που η σύζυγός του Γκαλά είχε βγει με φίλους. Ο ίδιος δεν αισθανόταν και πολύ καλά και έμεινε σπίτι όπου δείπνησε με τυρί καμαμπέρ. Η μαλακή υφή και η στογγυλή φόρμα του τυριού γέννησαν στον καλλιτέχνη την ιδέα να προσθέσει τα "εύκαμπτα ρολόγια" σε μια πανοραμική άποψη του κόλπου του Πορτ Λιγκάτ την ώρα του δειλινού, που βρισκόταν ήδη στο καβαλέτο του. Ο πίνακας ολοκληρώθηκε σε λίγες ώρες.

Στο τοπίο της γενέτειράς του, που με την ερημιά του εντείνει την ανησυχία, τα "εύκαμπτα ρολόγια" λιώνουν συμβολίζοντας τη σχετικότητα του χώρου και του χρόνου. Με στοχαστική διάθεση ο καλλιτέχνης απεικονίζει σουρεαλιστικά την κατάρρευση της ανθρώπινης αντίληψης για τη δεδομένη κοσμική τάξη.

Με παρόμοια στοχαστική διάθεση, αισθάνομαι το τελευταίο διάστημα θύμα ενός ασφυκτικού εναγκαλισμού με το χρόνο στον τόπο μου, που μετράει αντίστροφα προς την κατάρρευση.

Βιβλιογραφία
Χαραλαμπόπουλος, Α., Η τέχνη του 20ου αιώνα , τ. ΙΙ, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1993.
Μεγάλοι Ζωγράφοι: Νταλί. Από τη Βιβλιοθήκη Τέχνης της Καθημερινής.

Φτιάξτε τον πίνακα

provided by flash-gear.com

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΕ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ ΑΠΟ ΤΟ ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΤ

2011-10-31T22:57:00.000+02:00

Νίκος Εγγονόπουλος (1907-1985)

Σαν σήμερα, στις 31 Οκτωβρίου 1985, ο Νίκος Εγγονόπουλος πέθανε από ανακοπή της καρδιάς. Κηδεύτηκε στο Α' Νεκροταφείο της Αθήνας με δημόσια δαπάνη.

Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988)

Ο Τάσος Λειβαδίτης πέθανε στην Αθήνα στις 30 Οκτωβρίου 1988, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο από ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής.

Κι όταν κάποτε φύγω δε θα πάρω μαζί μου παρά λίγο βιολετί απ`

το δειλινό κι εν` άστρο από κάποιο παραμύθι.

(ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ)

Και μια μέρα θέλω να γράψουν στον τάφο μου: έζησε στα σύνορα

μιας ακαθόριστης ηλικίας και πέθανε για πράγματα μακρινά που

είδε κάποτε σ` ένα αβέβαιο όνειρο.

(ΕΚΜΥΣΤΗΡΕΥΣΕΙΣ)

Αλλά τα βράδια τι όμορφα που μυρίζει η γη - ω ανθισμένη,

ματαιότητα του κόσμου...

(ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΕΥΩΔΙΑ)

Από τη συλλογή Τα χειρόγραφα του φθινοπώρου (1990)

Ο ένας άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του με την ποίηση και τη ζωγραφική του. Ο άλλος με την ποίησή του. Συνεχίζοντας τη σύνδεση του Διαδικτύου με την τηλεόραση και θέλοντας να τιμήσει τη μνήμη του Νίκου Εγγονόπουλου και του Τάσου Λειβαδίτη, το αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε δύο ξεχωριστές παραγωγές, μία για τον καθένα, οι οποίες βρίσκονται από σήμερα ανεβασμένες στις ιστοσελίδες της δημόσιας τηλεόρασης (www.ert-archives.gr και www.ert.gr).

Για τον Νίκο Εγγονόπουλο, το αρχείο της ΕΡΤ ανέσυρε ένα επεισόδιο από τη μακροβιότερη ντοκιμαντερίστικη σειρά της ελληνικής μικρής οθόνης, το «Παρασκήνιο» (της Cinetic) με τη σκηνοθετική υπογραφή του Λευτέρη Ξανθόπουλου. Πρόκειται για το επεισόδιο με τίτλο «Ο κήπος με τ' αμέτρητα παράθυρα - Νίκος Εγγοννόπουλος». Στο ντοκιμαντέρ η σύζυγός του Λένα μιλάει για το χαρακτήρα του και περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο προσέγγιζε την ποίηση και τη ζωγραφική, τη σχέση του με τον υπερρεαλισμό, αλλά και τα χρήματα -ως αμοιβή για τα κατά παραγγελία ζωγραφικά έργα του. Αναφέρεται στη σχέση του με τους ποιητές Μίλτο Σαχτούρη και Επαμεινώνδα Γονατά και στη συνειδητή επιλογή του να γίνει καθηγητής, προκειμένου να αποφύγει τη σύνδεση της καλλιτεχνικής του δραστηριότητας με το βιοπορισμό.
Στο ντοκιμαντέρ περιλαμβάνεται απόσπασμα από παρουσίαση του έργου του από τον Δημήτρη Μπαγέρη και συνέντευξή του, στην οποία εξηγεί την προσπάθεια που έχει κάνει, προκειμένου να συγκεντρώσει πληροφορίες για το σύνολο του έργου του Εγγονόπουλου, καθώς και σπάνιες εκδόσεις περιοδικών, στα οποία βρέθηκαν εικονογραφήσεις, βινιέτες και άγνωστα κείμενά του. Παρουσιάζει αντίτυπα πρώτων εκδόσεων από ποιητικές συλλογές του Εγγονόπουλου, καθώς και αποσπάσματα από χλευαστικές κριτικές που είχαν κυκλοφορήσει σε περιοδικά κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια με στόχο τον ίδιο και τον Ανδρέα Εμπειρίκο. Γίνονται αναφορές στο σκηνογραφικό και αγιογραφικό έργο του και στις καταγραφές της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Παράλληλα προβάλλονται πίνακες και αγιογραφίες, όπως αυτές που φιλοτέχνησε για τον ιερό ναό του Αγίου Σπυρίδωνος στη Νέα Υόρκη, ενώ ακούγονται και αναγνώσεις ποιημάτων του.

Για τον Τάσο Λειβαδίτη το αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Προσώπων Τόποι» (παραγωγή 1995) των Κώστα Χριστοφιλόπουλου και Νίκου Χουρδάκη, με τίτλο «Ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988)», παραγωγής 1995. Το ντοκιμαντέρ ερευνά τα στάδια της ποιητικής παραγωγής του, με έμφαση στην έννοια της εντοπιότητας και τον τρόπο που αποτυπώνει στο έργο του το αθηναϊκό τοπίο. Για τον ίδιο μιλούν η καθηγήτρια Πανεπιστημίου Σόνια Ιλίνσκαγια και οι ποιητές Θανάσης Κωσταβάρας και Γιώργος Μαρκόπουλος.

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Τάσος Λειβαδίτης, ηχογράφηση 1988
1.Ο πρώτος στίχος
2.Οι ορτανσίες
3. Το παράπονο του ποιητή
(από το ραδιόφωνο του ΠΟΙΕIΝ)

2011-10-28T00:35:00.005+03:00

"Ο Κόσμος του Οδυσσέα Ελύτη: Ποίηση και Ζωγραφική" τιτλοφορείται η έκθεση του Ιδρύματος Θεοχαράκη με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νομπελίστα ποιητή. Ο κόσμος αυτός του Ελύτη όπου,

η θάλασσα στον ήλιο είναι "τοπίο"

πηγή εικόνας

τα χαράματα μπροστά στο λιμανάκι μωβ

-τι θαύμα!

είναι ό,τι αγαπούσε και λάτρευε ο ποιητής. Ο κόσμος αυτός, όπως τότε, στον πόλεμο, την κατοχή, τον εμφύλιο, έτσι και τώρα καταστρέφεται και βυθίζεται στο σκοτάδι.

Ο Ποιητής έγραψε το "Άξιον Εστί" βρίσκοντας λόγια ανεπανάληπτα για να αλλάξει την τύχη αυτού του κόσμου. Με το Λόγο του βρήκε δύναμη να καλέσει το χελιδόνι και να το κάνει να ξαναφέρει την Άνοιξη.

Ένα το χελιδόνι * κι η Άνοιξη ακριβή

Δεν "κάτεχε" όμως ο Ποιητής ότι τα πιο "κολασμένα", επρόκειτο να ακολουθήσουν στο μέλλον.

Πού να βρω την ψυχή μου * το τετράφυλλο δάκρυ!

Άξιον Εστί, Τα Πάθη, άσμα ε΄

Χρόνια Πολλά στη Δήμητρα

2011-10-26T22:01:00.000+03:00

Κύκλος ενημερωτικών συναντήσεων στα σχολεία στο πλαίσιο του Έτους Ελύτη 2011

2011-10-23T16:06:00.004+03:00

Στο πλαίσιο των δράσεων για τον εορτασμό του έτους Ελύτη το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) οργανώνει κύκλο ενημερωτικών συναντήσεων γύρω από την ποιητική του Οδυσσέα Ελύτη: το έργο του, η σχέση του με τη «Γενιά του΄30», η πρόσληψη του έργου του εντός κι εκτός Ελλάδας, ο άνθρωπος και ο δημιουργός απέναντι στη φύση, η σχέση με το τοπίο και την Ιστορία, κ.ά..

Ο κύκλος πραγματοποιείται αποκλειστικά σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για την περίοδο Οκτώβριος 2011-Ιανουάριος 2012.

Το πρόγραμμα απευθύνεται προς τους εκπαιδευτικούς και υπεύθυνους σχολικών βιβλιοθηκών που θα αναλάβουν να προετοιμάσουν τους μαθητές με στόχο να τους φέρει πιο κοντά στο έργο του νομπελίστα ποιητή και να συμβάλει ώστε να εμβαθύνουν στις έννοιες, την πολυσημία των νοημάτων και των γλωσσικών σχημάτων της ποιητικής του Ελύτη κινητοποιώντας το ενδιαφέρον τους για τη λογοτεχνία, ερμηνεία και κριτική κειμένων και κατά συνέπεια την καλλιέργεια της κριτικής τους σκέψης.

Συμμετέχουν συγγραφείς και μελετητές του έργου του Ελύτη που έχουν δηλώσει συμμετοχή στο πρόγραμμα μέχρι τώρα, ενώ ο κατάλογος ανανεώνεται. Τα ονόματα παρατίθενται με αλφαβητική σειρά:

Ανθούλα Δανιήλ, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Δημήτρης Καλοκύρης , Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος, Ελένα Κουτριάνου (μόνο σε σχολεία της ΑΤΤΙΚΗΣ), Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου (μόνο σε σχολεία της ΑΤΤΙΚΗΣ), Λίνα Λυχναρά, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Άρης Μπερλής (μόνο σε Λύκεια), Νικήτας Παρίσης, Στρατής Πασχάλης, Μαριλένα Πρωίμου – Ερηνάκη, Θεοδόσης Πυλαρινός.

Δείτε σχετικά:

Πηγή: ΕΚΕΒΙ

Στη βάση δεδομένων http://www.biblionet.gr/ μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για όλους τους ομιλητές. Η ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ είναι μια «πλήρης και έγκυρη βιβλιογραφική βάση δεδομένων για τον εντοπισμό όλων των βιβλίων που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα (και όσων είναι υπό έκδοση)». Μια υπηρεσία του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, που προσφέρεται δωρεάν στους επαγγελματίες και τους φίλους του βιβλίου. Περιλαμβάνει πληροφορίες για τίτλους βιβλίων με αναλυτικά βιβλιογραφικά στοιχεία (τίτλος βιβλίου, όνομα συγγραφέα, εκδότης, ISBN, θέμα, ταξινομικός αριθμός Dewey Decimal Classification-DDC, κλπ.), φωτογραφίες εξωφύλλων, φωτογραφία με βιογραφικό σημείωμα και εργογραφία του κάθε συγγραφέα. Σε κάθε (σχεδόν) τίτλο υπάρχει και παραπομπή σε κριτικές-παρουσιάσεις που αποδελτιώνονται μέσα από εφημερίδες, περιοδικά, επιθεωρήσεις (παράδειγμα). Οι κριτικές-παρουσιάσεις των βιβλίων καλύπτουν το χρονικό διάστημα από τις αρχές του 2008 μέχρι και σήμερα.

Το βίντεο αυτό δημιουργήσαμε με μαθήτριες του σχολείου μου στο πλαίσιο του Έτους Ελύτη 2011, για να προβληθεί στις 21 Μάρτη, παγκόσμια ημέρα ποίησης.

"Έτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του ο Παμφύλιος Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος"

2011-10-19T15:14:00.007+03:00

Στην Πολιτεία ο Πλάτων μας διηγείται ένα μύθο. Ο Ηρ, ο γιος του Αρμένιου, από το γένος των Παμφύλων, σκοτώθηκε στον πόλεμο αλλά το σώμα του παρέμεινε απρόσβλητο από τη σήψη. Όταν θέλησαν οι επιζώντες, τη δωδέκατη μέρα έπειτα από το σκοτωμό του, να τον αποτεφρώσουν, εκεί που τον είχαν επάνω στην πυρά, αυτός ξαναγύρισε στη ζωή και άρχισε να διηγείται όσα η ψυχή του, αφού βγήκε από το σώμα του, μπόρεσε να δει στον άλλο κόσμο. Μετά το θάνατο, οι δικαστές προετοιμάζουν τις ψυχές των δικαίων να πορευθούν σ` ένα δρόμο που οδηγεί πάνω στον ουρανό και τις ψυχές των αμαρτωλών σ` ένα δρόμο που κατεβαίνει κάτω. Κάθε αδικία τιμωρείται δέκα φορές και κάθε τιμωρία διαρκεί εκατό χρόνια.

"Έλεγε μάλιστα πως μπροστά του κάποιος ρωτούσε κάποιον άλλο πού ήταν ο πολύς Αρδιαίος. Ο Αρδιαίος αυτός υπήρξε τύραννος σε μια πόλη της Παμφυλίας, πάνε χίλια χρόνια από τότε· είχε σκοτώσει τον γέροντα πατέρα του και τον μεγαλύτερο αδελφό του κι είχε διαπράξει, όπως έλεγαν, και άλλα πολλά ανοσιουργήματα. Είπε λοιπόν ότι ο άνθρωπος που ρωτήθηκε απάντησε πως «Δεν έχει έλθει ο Αρδιαίος κι ούτε πρόκειται να έλθει. Γιατί πραγματικά ήταν κι αυτό ένα από τα φοβερά πράγματα που είδαμε. Εκεί που είμαστε κοντά στο στόμιο έτοιμοι να βγούμε απάνω, και τα παθήματα μας όλα είχαν πάρει τέλος, τον είδαμε ξαφνικά αυτόν και μερικούς άλλους που οι περισσότεροί τους υπήρξαν τύραννοι· ήσαν επίσης μαζί τους και ορισμένοι ιδιώτες, από αυτούς που είχαν διαπράξει μεγάλα ανομήματα. Φαντάζονταν ότι θα ανέβαιναν πια κι αυτοί, το στόμιο όμως δεν τους δεχόταν αλλά μούγκριζε κάθε φορά που κάποιος από 'κείνους τους έτσι αθεράπευτα αχρείους ή από όσους δεν είχαν τιμωρηθεί αρκούντως για τα κρίματά τους επιχειρούσε να βγει επάνω. Εκεί πια, είπε, άνδρες αγριωποί που φάνταζαν σαν γλώσσες φωτιάς και στέκονταν πλάι στο άνοιγμα, ακούγοντας το μουγκρητό, άλλους μεν τους έπιαναν και τους τραβούσαν, τον Αρδιαίο όμως και μερικούς άλλους, αφού τους έδεσαν χειροπόδαρα, μαζί και το κεφάλι, τους έβαλαν κατάχαμα και τους έγδαραν, έπειτα τους τράβηξαν έξω από το δρόμο, στο πλάι, σέρνοντάς τους απάνω σε ασπαλάθους, κι εξηγούσαν κάθε φορά στους περαστικούς γιατί το έκαναν αυτό και ότι τους πήγαιναν να τους ρίξουν στον Τάρταρο». Κι από τους πολλούς και κάθε λογής φόβους που 'χαν δοκιμάσει, ο μεγαλύτερος, είπε, ήταν μήπως κι ακουγόταν εκείνο το μουγκρητό την ώρα που καθένας τους θα προσπαθούσε να βγει, κι ήταν μεγάλη η χαρά να 'ναι το μουγκρητό σταματημένο καθώς θα ανέβαιναν επάνω. Αυτές περίπου, είπε, ήσαν οι ποινές και οι τιμωρίες, κι οι ανταμοιβές πάλι ανάλογες."

ΠΛ Πολ 615c–616b
Μετάφραση Ν.Μ. Σκουτερόπουλος

Γιώργος Σεφέρης
"'Επί Ασπαλάθων..."

Ήταν ωραίο το Σούνιο τη μέρα εκείνη του Ευαγγελισμού
πάλι με την άνοιξη.
Λιγοστά πράσινα φύλλα γύρω στις σκουριασμένες πέτρες
το κόκκινο χώμα κι ασπάλαθοι
δείχνοντας έτοιμα τα μεγάλα τους βελόνια
και τους κίτρινους ανθούς.
Απόμερα οι αρχαίες κολόνες, χορδές μιας άρπας που αντηχούν
ακόμη...

Γαλήνη
-Τι μπορεί να μου θύμισε τον Αρδιαίο εκείνον;
Μια λέξη στον Πλάτωνα θαρρώ, χαμένη στου μυαλού
τ` αυλάκια.
τ` όνομα του κίτρινου θάμνου
δεν άλλαξε από κείνους τους καιρούς.
Το βράδυ βρήκα την περικοπή:
"τον έδεσαν χειροπόδαρα" μας λέει
"τον έριξαν χάμω και τον έγδαραν
τον έσυραν παράμερα τον καταξέσκισαν
απάνω στους αγκαθερούς ασπάλαθους
και πήγαν και τον πέταξαν στον Τάρταρο κουρέλι".

Έτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του
ο Παμφύλιος Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος.

31 του Μάρτη 1971

"Το ποίημα του Γ. Σεφέρη "'Επί Ασπαλάθων..." περιλαμβάνει μέσα του την παραπομπή στην Πολιτεία του Πλάτωνα. [...] Ο Σεφέρης μεταφράζει ελεύθερα και εκλεκτικά ό,τι του χρειάζεται. Το χωρίο δεν αναφέρει που συμβαίνουν αυτές οι τιμωρίες, αλλά το διευκρινίζει ο προτελευταίος στίχος του ποιήματος και ο τελευταίος, το ποιος ήταν ο Παμφύλιος ο Αρδιαίος, ο πανάθλιος Τύραννος. Το πανάθλιος βέβαια δεν είναι πληροφορία αλλά χαρακτηρισμός και σχολιασμός. Τπ ποίημα έχει ημερομηνία 31 του Μάρτη 1971, πέμπτος χρόνος της δικτατορίας. Τα περιστατικά όμως του ποιήματος συμβαίνουν την ημέρα του Ευαγγελισμού".

Αλ. Αργυρίου, ΔΕΚΑΕΠΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΦΕΡΗ, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1986, σελ 270

Επί ασπαλάθων
Αφήγηση: Δημήτρης Καταλειφός. Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ: Ημερολόγια Καταστρώματος, Γιώργος Σεφέρης, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος, 2001,
Α΄ Κρατικό Βραβείο Ντοκιμαντέρ

"Με το εξαίσιο ποίημα Επί Ασπαλάθων, το κύκνειο άσμα της όλης ποιητικής δημιουργίας -αφού κυκλοφόρησε την επαύριο του θανάτου του- ο Σεφέρης εκδίδει με παρρησία την ετυμηγορία του για το τέλος που αξίζει στους τυρράνους. Αφού συνειδητοποίησε το γεγονός ότι οι άνθρωποι αυτοί που εδραιώνουν το καθεστώς τους δεν έχουν σκοπό να φύγουν με το καλό και χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις για το λαό, "Όλοι το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις, η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία παραμένει, αναπότρεπτη, στο τέλος" και ότι η παρατεταμένη παραμονή τους στην εξουσία εγκυμονεί φοβερούς κινδύνους, ιδιαίτερα για την αγαπημένη του Κύπρο, που, ευτυχώς, δεν έζησε τη φρικτή τραγωδία της, ο πράος και ήμερος Σεφέρης οργίζεται, αγριεύει. Και γράφει πρώτα τη δήλωση, λιτό στην έκφραση κείμενο, κορυφαίο μήνυμα απόφασης και χρέους ενός άξιου πνευματικού ηγέτη, και ύστερα το ποίημα Επί Ασπαλάθων..., στέλνοντας τους τυράννους στη θέση που τους επιφύλαξε, ανέκαθεν η Ελλάδα: στα ζοφερά και αβυσσαλέα δώματα του Άδη, στα Τάρταρα.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΕΦΟΥ, Γ. ΣΕΦΕΡΗ: «ΕΠΙ ΑΣΠΑΛΑΘΩΝ…» ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΟΣ , Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Φιλόλογος, τεύχος 18, Δεκέμβριος 1979

Mario Domínguez Parra, Ια

2011-10-16T00:30:00.000+03:00

O Mario Domínguez Parra είναι Ισπανός ποιητής, μεταφραστής και δοκιμιογράφος. Το ποήμά του Ια δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Το Παράθυρο, διαδικτυακό περιοδικό ποίησης και άλλων αμαρτημάτων με διμηνιαία ανανέωση ύλης.

Μετάφραση: Άννα Νιαράκη

εικόνα

Ια

Σε ένα σημάδι

κοινό ενός

συνόλου,

που την περιλαμβάνει,

μας έκαναν

άξονα,

ζώνη νεκρή

σαν πηγή,

εξαντλημένη με τα

μάτια σε ζηλόφθονο

μωσαϊκό

άσφαλτο

Εκείνη, δεν ερωτοτροπεί

πίσω από ένα θάμνο

δεν είναι ένα πρόσωπο

ή μια λίμνη

μα ουλή

η κάλυψη

ξεκίνησε

κατολίσθηση

αδιαφάνειας

Σαρωμένοι

σε μικροκλίμα

δύο άνεμοι που

παρέτειναν

ένα εικονοστάσι

δυο χειλιών

Το κρύο που παραμένει

εντός μας

οι ερωτήσεις

και τα γέλια

Ο κεραμικός

άθραυστος

διάλογος

και τα πινέλα

του δέρματος.

Ευχαριστώ τον κύριο Mario Domínguez Parra που μου το έστειλε και την κυρία Άννα Νιαράκη που μου επέτρεψε να το αναδημοσιεύσω στο ιστολόγιό μου.

Τα νέα Προγράμματα Σπουδών της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου

2011-10-08T23:42:00.001+03:00

Πρόγραμμα Σπουδών για τα μαθήματα Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Νέα Ελληνική Γλώσσα και Νέα Ελληνική Λογοτεχνία της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου (ΦΕΚ 1562/27-6-2011, τ.Β΄).

Οι παρουσιάσεις της επιμορφωτικής Ημερίδας Φιλολόγων, που έγινε στις 24-09-2011 στη Θεσσαλονίκη, με την έγκριση της Περιφερειακής Δ/νσης Α/θμιας και Β/θμιας Εκπ/σης Κεντρικής Μακεδονίας.

Βασική έννοια των νέων προγραμμάτων σπουδών είναι ο Γραμματισμός. Και επειδή η διασάφηση των εννοιών είναι αναγκαία για την κατανόησή τους, ο παρακάτω εννοιολογικός χάρτης επιχειρεί να αποδώσει τη σημασία του.

"Στη θέση του γραμματισμού χρησιμοποιείται συχνά και ο όρος εγγραμματισμός. Οι όροι αυτοί αποδίδουν στα ελληνικά τον αγγλικό όρο literacy. Στα αγγλικά ο όρος χρησιμοποιείται με διπλό περιεχόμενο: με αυτό που αποκαλούμε στα ελληνικά αλφαβητισμός και με το περιεχόμενο που αποδίδουμε στον όρο γραμματισμός. Ο αλφαβητισμός είναι όρος που χρησιμοποιήθηκε κυρίως στο παρελθόν και έδινε βαρύτητα στην καλλιέργεια της ικανότητας για ανάγνωση και γραφή. Ο όρος γραμματισμός περιλαμβάνει την έννοια του αλφαβητισμού αλλά είναι πιο δυναμικός. Η δεύτερη έννοια σχετίζεται με τη δυνατότητα του εγγράμματου ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορες καθημερινές κοινωνικές πρακτικές που συμπεριλαμβάνουν ανάγνωση και γραφή (και όχι μόνο) στις ποικίλες εκδοχές τους".
Κουτσογιάννης, Δ., Γραμματισμός: ορισμός και θεωρητικοί προβληματισμοί, από το επιμορφωτικό υλικό των φιλολόγων στα Κέντρα Στήριξης Επιμόρφωσης (ΚΣΕ)

Μεταμορφώσεις: Έκδοση του Περιοδικού Βακχικόν [e-book]

2011-09-30T00:16:00.002+03:00

Μεταφράσεις και αποδόσεις έργων "από διάφορους και διαφορετικούς ποιητές" σε ψηφιακή μορφή.

Antonin Artaud, Arthur Rimbaud, Saint - John Perse, Pierre Jean Jouve, Salvatore Quasimodo, Eugenio Montale, Γιώργος Σαραντάρης, Rabindranath Tagore, Pablo Neruda, Ted Hughes, William Shakespeare

Τα ιντερλούδια, είναι ιταλικά ποιήματα του Γιώργου Σαραντάρη μεταφρασμένα στα ελληνικά.

ανθολόγηση, μετάφραση και σχόλια: Χρίστος Κρεμνιώτης

επιμέλεια σειράς: Νέστορας Ι. Πουλάκος

Open publication - Free publishing - More ebook

ως προς την αιτία του βιβλίου

[...] Η ποίηση, είναι μια ανθρώπινη πράξη και ως τέτοια, είναι κατώτερη του ανθρώπου. Είναι το μέγεθος του ανθρώπου που θα αναδείξει και την πράξη του και, το μέγεθος του ανθρώπου, κρίνεται -και αυξομειώνεται- από το σε τι εστιάζει, σε τι χαίρει, τι αγαπά.

Ο άνθρωπος κρίνεται, από το ποιον θησαυρό φύλαξε στην καρδιά του. Έτσι, τα ποιήματα του Σαραντάρη που τέθηκαν ως "ιντερλούδια" και δεσμοί μεταξύ των άλλων ποιητών, πέραν της αρχιτεκτονικής αιτίας της ύπαρξης τους στο βιβλίο, έχουν ως αλληγορική αφορμή ένα "συμπέρασμα" του ίδιου του ποιητή:

"Η συμφιλίωση, δεν πρέπει να είναι δύσκολη ανάμεσα σε αγάπες."

από το σημείωμα του μεταφραστή

Πηγή: biblionet, περιοδικό Βακχικόν

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΔΙΝΗΣ

2011-09-27T20:24:00.000+03:00

Α΄ φάση: Δημιουργήσαμε τα Τμήματα Ενδιαφέροντος και ...πιάσαμε δουλειά!

Περάσαμε στη Β΄ φάση, του προγραμματισμού και της προετοιμασίας των ερευνητικών ομάδων.

Μέχρι να δημιουργήσουμε το ιστολόγιο του project θα συναντιόμαστε εδώ.

Πως σχεδιάσαμε και καταγράψαμε τη μέχρι τώρα πορεία μας.

Το αμάρτημα της μητρός μου του Γ. Βιζυηνού: Μαγικός και θρησκευτικός λόγος

2011-09-20T21:56:00.002+03:00

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ, τεύχος 93, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005

Online μετατροπές... παντός είδους!

2011-09-18T23:25:00.002+03:00

Μου δίνει κάποιος ένα αρχείο .docx, αλλά ο υπολογιστής που χρησιμοποιώ εκείνη τη στιγμή δεν έχει εγκατεστημένη σύγχρονη έκδοση του Office. Βρίσκω ένα βίντεο στο YouTube, από το οποίο θέλω να κρατήσω μόνο τον ήχο. Κατεβάζω ένα βιντεάκι, το οποίο θέλω να παίζει στο κινητό μου. Έχω ένα έγγραφο κειμένου και θέλω να το μετατρέψω γρήγορα και εύκολα σε pdf, ώστε να μπορούν όλοι να το διαβάσουν στη μορφή που είχε, όταν το δημιούργησα...
Για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις και ακόμα περισσότερερες, υπάρχει μια πολύ καλή, εύχρηστη και βολική λύση:
Στο www.online-convert.com μπορεί κανείς να κάνει ένα πλήθος μετατροπών ήχου, εικόνας, βίντεο, εγγράφων, συμπιεσμένων αρχείων και πολλών άλλων. Μερικά παραδείγματα: διαχωρισμός ήχου από βίντεο, μετατροπή στις δημοφιλέστερες μορφές, μετατροπή εγγράφων .docx σε .doc, μετατροπή σε .pdf, μετατροπή σε ebook και δυνατότητα επιμέρους ρυθμίσεων ή αλλαγών, αν απαιτούνται από τον χρήστη. Συνολικά ένα πολύ καλό εργαλείο που μπορεί να μας βγάλει από δύσκολη θέση πολλές φορές.

"Δανείστηκα" την ανάρτηση από το ιστολόγιο του καλού συναδέλφου Γιώργου Ασημακόπουλου που επιμορφώνεται στο ΠΑΚΕ Πελοποννήσου.

Οι εφαρμογές του Web 2.0 και η αξιοποίησή τους στα φιλολογικά μαθήματα

2011-09-15T23:49:00.000+03:00

Οι εφαρμογές του Web 2.0 και η αξιοποίησή τους στα φιλολογικά μαθήματα

View more presentations or Upload your own.

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

2011-09-11T20:28:00.002+03:00

Ακολουθώντας το παράδειγμα της καλής συναδέλφου Πολίνας Μοίρα αναρτώ την πρόταση μας για το Project στην Α΄ Λυκείου. Για να περπατάμε "μαζεί" όπως λέει ο άλλος καλός συνάδελφος Διονύσης Μάνεσης, και να μοιραζόμαστε τις ιδέες μας και το κουράγιο μας. Κερδίζουμε πολλά ο ένας από τον άλλο. Για να παραμείνουμε ολόκληροι και με το κεφάλι ψηλά.

"ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΣ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ, Ο ΙΣΠΑΝΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΘΗΚΕ"

2011-08-24T01:01:00.006+03:00

19 Αυγούστου 1936

Ο Λόρκα βρήκε τραγικό θάνατο δολοφονημένος από τους φαλαγγίτες του δικτάτορα Φράνκο

πορτρέτο του Λόρκα
πηγή αναπαραγωγής

"Σκότωσαν τον Λόρκα! [...] Ο Λόρκα στον αδελφοκτόνο πόλεμο σκοτώθηκε. Τον σκότωσαν. Θερίστηκε μια από τις μεγαλύτερες ποιητικές ελπίδες του καιρού μας".

Νίκος Καζαντζάκης, "Φρειδερίκος Γκαρθία Λόρκα. Ο Ισπανός ποιητής που σκοτώθηκε", Η Καθημερινή, Η Φιλολογική σελίς, Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 1937, σ. 3

Ο Νίκος Καζαντζάκης επισκέφθηκε το 1936 την Ισπανία ως ανταποκριτής της εφημερίδας Η Καθημερινή προκειμένου να ενημερώσει το αναγνωστικό κοινό για την πορεία του ισπανικού εμφύλιου πολέμου. Σύμφωνα με τον Καζαντζάκη, όταν το Νοέμβριο του 1936 πληροφορείται στο Τολέδο, όπου βρισκόταν εκείνη τη στιγμή, το γεγονός της εκτέλεσης του Λόρκα, σπεύδει και συντάσσει ένα σχετικά εκτενές κείμενο για τη δολοφονία του ισπανού ποιητή με αναφορές στη ζωή και το έργο του, που θα δημοσιευθεί στη Φιλολογική σελίδα της Καθημερινής, τη Δευτέρα, 11 Ιανουαρίου 1937.

"Είχα γνωρίσει τον Λόρκα ένα βράδυ, σε μια σάλα του Πανεπιστημίου της Μαδρίτης. Είχε οργανώσει ένα ερασιτεχνικό θίασο από φοιτητές και παρίστανε τη βραδειά κείνη ένα "Μυστήριο" του Καλδερόν. Νεώτατος, τσιγγάνικη ομορφιά, ανησυχία και δύναμη. Έλαμπε. Ωνειροπολούσε μιαν πνευματική αναγέννηση της πατρίδας του, σύμφωνα με τις παραδόσεις της ράτσας του.

[...]

Είχε γεννηθεί στη Γρανάδα το 1898, σπούδασε νομικά, μα τα παράτησε και ρίχτηκε στη ζωγραφική, στη μουσική, στην ποίηση.

[...]

Λάτρευε τα λαϊκά τραγούδια, την τέχνη του λαού και την παράδοση. Ήξερε ένα απλούστατο πράγμα που τόσο συχνά ξεχνούν οι συντηρητικοί και οι επαναστάτες:

Για να προχωρήσει μια ράτσα πρέπει ν` ακολουθήση τον δρόμο τον εδικό της, που τον έχουν πια χαράξει χιλιάδες γενεές. Δηλ. ν` ακολουθήσει την παράδοση.

Μα ακολουθάει πιστά την παράδοση μονάχα όποιος την ξεπερνάει. Όποιος δημιουργεί νέα πραγματικότητα δηλ. νέα παράδοση.

Όλη η ποίηση του Λόρκα έχει τις ρίζες της στην ισπανική παράδοση και συνάμα φέρνει νέα, μοντέρνα στοιχεία και φόρμες τολμηρότατες."

Πηγή: Κωνσταντίνος Α. Δημάδης "Ο Νίκος Καζαντζάκης πληροφορεί το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα για την εκτέλεση του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα", στον τόμο: "Ευτυχισμός. Τιμή στον Ερατοσθένη Γ. Καψωμένο", Ιωάννινα 2010.

Στο άρθρο του Κωνσταντίνου Δημάδη αναδημοσιεύεται από την Καθημερινή το κείμενο του Καζαντζάκη στο σύνολό του με "τρία τραγούδια του για μνημόσυνο" μεταφρασμένα από τον Καζαντζάκη. Πρώτη δημοσίευσή τους είχε γίνει στο περιοδικό Κύκλος το 1933.

ΑΝΕΜΟΔΟΥΡΑ (Veleta)
(Ο Λόρκα έγραψε το ποίημα το 1920 στη Γρανάδα)

Άνεμε του νότου!
Λιοψημένε, φλεγόμενε,
φτάνεις απάνω στη σάρκα μου
φέρνοντάς μου σπόρους,
αστραφτερές ματιές,
μυροβολώντας πορτοκαλάνθι!

Χωρίς κανέναν άνεμο,
έχετε το νου σας!
γύρνα, καρδιά μου!

Άνεμε του βορρά,
άσπρη αρκούδα των ανέμων!
Φτάνεις απάνω στη σάρκα μου
και τρέμει απάνω σου
το βόρειο σέλας.
Και φοράς κάπα από φαντάσματα
καπετανέων.
Και γελάς με κραυγές
του Ντάντε!

Χωρίς κανέναν άνεμο,
έχετε το νου σας!
γύρνα, καρδιά μου!

Τα πράματα που φεύγουν δεν γυρνούν πια ποτέ

όλος ο κόσμος το ξέρει^.

κι` ανάμεσα στη λαγαρήν ανεμοσύναξη
περιτό να παραπονάσαι!

Τον Ιούλιο του 1937 ο Στρατής Τσίρκας συμμετέχει στο Β΄ Διεθνές Συνέδριο των Συγγραφέων για την Υπεράσπιση της Κουλτούρας εναντίον του Φασισμού, στο Παρίσι και γράφει με τον Λάνγκτον Χιούς τον "Όρκο" των ποιητών στον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα:

Στ’ όνομά σου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα,
που σκοτώθηκες στην Ισπανία για τη λευτεριά
του ζωντανού λόγου,
Εμείς, ποιητές απ’ όλες τις χώρες του κόσμου,
μιλώντας και γράφοντας στις διάφορες και ποικίλες
γλώσσες μας
παίρνουμε εδώ τον όρκο τον κοινό,
τ’ όνομά σου να μην ξεχαστεί ποτές πάνω στη γης,
κι όσο υπάρχει τυραννία και καταπίεση,
στ’ όνομά σου
να τις πολεμούμε
όχι μονάχα με το λόγο
μα και με τη ζωή μας.

Ο «Όρκος» προωθείται με τη βοήθεια του Αραγκόν στο Συνέδριο και υπογράφεται από 40 συγγραφείς που εκπροσωπούν 26 χώρες.

Ο ποιητής και ζωγράφος Νίκος Εγγονόπουλος, είκοσι περίπου χρόνια µετά τη δολοφονία του Λόρκα, γράφει το ποίημα:

Nέα περί του θανάτου του Iσπανού ποιητού

Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στις 19 Aυγούστου του 1936

μέσα στο χαντάκι του Kαμίνο Nτε Λα Φουέντε

...una accion vil y disgraciado.

η τέχνη κι’ η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:
η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
να πεθάνουμε

περιφρόνησις απόλυτη
αρμόζει
σ’ όλους αυτούς τους θόρυβους
τις έρευνες
τα σχόλια επί σχολίων
που κάθε τόσο ξεφουρνίζουν
αργόσχολοι και ματαιόδοξοι γραφιάδες
γύρω από τις μυστηριώδικες κι’ αισχρές συνθήκες
της εκτελέσεως του κακορρίζικου του Λόρκα
υπό των φασιστών

μα επί τέλους! πια ο καθείς γνωρίζει
πως
από καιρό τώρα
― και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα ―
είθισται
να δολοφονούν
τους ποιητάς

Ποιήματα για τον Λόρκα στο ιστολόγιο "Ποίημα για σένα".

i-create@escape

2011-07-29T09:32:00.004+03:00

Η εκπαιδευτική ραδιοτηλεόραση παρουσίασε τη δράση "100 χρόνια μετά" στην εκπομπή Escape στην κρατική τηλεόραση ΕΤ1, την Τρίτη 26/07/2011.
H Μπέττυ Τσακαρέστου, διευθύντρια της εκπαιδευτικής ραδιοτηλεόρασης και επίκουρη καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και η Σοφία Παπαδημητρίου, υπεύθυνη ψηφιακών και κοινωνικών μέσων στην εκπαιδευτική ραδιοτηλεόραση και καθηγήτρια πληροφορικής, μίλησαν για τον πανελλαδικό μαθητικό διαγωνισμό «Παπαδιαμάτης-Ελύτης-Γκάτσος-Τσίρκας: 100 χρόνια μετά».

Στην εκπομπή παραβρέθηκαν και παρουσίασαν την εμπειρία τους από τη δική τους συμμετοχή στο διαγωνισμό η κ. Σοφία Κανταράκη, φιλόλογος του 3ου Γυμνασίου Βόλου και οι μαθήτριες Μαρία και Αρετή Κατσαγεωργίου. Το σχολείο τους διακρίθηκε στην κατηγορία blog για το εξαιρετικό ιστολόγιο που δημιούργησαν για τον Παπαδιαμάντη Σοφία εν τάξει. Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν και στις τρεις για τη δουλειά τους και την άψογη παρουσία τους στην εκπομπή!

Γιώργος Σαραντάρης, Εμείς οι Έλληνες

2011-07-19T15:09:00.013+03:00

Ο Γιώργος Σαραντάρης, ποιητής και φιλόσοφος γεννήθηκε στις 29 Απρίλη 1908 στην Κωνσταντινούπολη από οικογένεια καταγόμενη από το Λεωνίδι της Κυνουρίας. Βασικό χρονολόγιο του Γιώργου Σαραντάρη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Οδός Πανός", τχ. 144, Απρίλιος - Ιούνιος 2009.

<p>&amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;We're sorry, your browser doesn't support IFrames. You can still &amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;a href="http://www.yudu.com/item/details/371698/-----------------------------------------------------------------------?refid=52862"&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;visit this item.&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/a&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;, however.&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;gt;</p>
Enlarge this document in a new window
Digital Publishing with YUDU

Ο Γιώργος Σαραντάρης ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 22 ετών από την Ιταλία όπου κατοικούσε μόνιμα, το Μάρτη του 1931, για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία και να εργαστεί. Πέθανε στις 26 Φεβρουαρίου 1941 σε ηλικία τριαντατριών χρονών από τις κακουχίες που υπέστη στον πόλεμο του 1940-41. "Δεν έχω γνωρίσει, θα `θελα να το διακηρύξω, μορφή πνευματικού ανθρώπου αγνότερη από τη δική του", έγραψε ο Οδυσσέας Ελύτης. Στη σύντομη ζωή του κατάφερε να δώσει ένα πλούσιο και πολυσχιδές έργο.
Η εκπομπή «Εποχές και συγγραφείς» είναι αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του.

Εποχές και συγγραφείς. Γιώργος Σαραντάρης from Αντίφωνο (antifono.gr) on Vimeo.

"Λύπη λύπη μου που δε μιλιέσαι"

2011-07-15T10:07:00.001+03:00

"Εζυγίσανε τη χαρά μου και τη βρήκανε, λέει, μικρή
και την πατήσανε χάμου σαν έντομο.
Τη χαρά μου χάμου πατήσανε και στην πέτρα μέσα την κλείσανε
και στερνά την πέτρα μου αφήσανε,
τρομερή ζωγραφιά μου".
(Οδυσσέας Ελύτης, ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, ΤΑ ΠΑΘΗ, ΨΑΛΜΟΣ Γ΄)

"Θε μου που πάει κανείς όταν δεν έχει μοίρα
που πάει κανείς όταν δεν έχει αστέρι
άδειος ο ουρανός άδειο το σώμα
και μόνο η πίκρα στρογγυλή γεμάτη
μες στη σελήνη τη μισή σαλεύοντας τ' αγκάθια της..."

(Οδυσσέας Ελύτης, ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ, Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ)

Έχει πανσέληνο απόψε

Καλοκαίρι 2011. Εκδηλώσεις Πνευματικού Κέντρου Δήμου Ιωαννιτών

2011-07-05T12:35:00.001+03:00

Πηγή: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Σ.Ν. Φιλιππίδης, Συγκάλυψη και Αποκάλυψη. Το διήγημα του Παπαδιαμάντη "Όνειρο στο Κύμα"

2011-06-26T19:11:00.001+03:00

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΠΟΡΦΥΡΑΣ, No 139, Απρίλης-Ιούνιος 2011

Τα βραβεία της κριτικής επιτροπής για τη δράση "100 χρόνια μετά..."

2011-06-17T19:53:00.015+03:00

Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της κριτικής επιτροπής για τη δράση "100 χρόνια μετά..."

Αποτελεί ξεχωριστή διάκριση, χαρά και τιμή

η βράβευση του έργου του σχολείου μας,

Γενικού Λυκείου Πεδινής Ιωαννίνων

με το πρώτο βραβείο της κριτικής επιτροπής στην κατηγορία βίντεο

"...για την τρυφερότητα με την οποία αντιμετωπίζεται το αρχικό κείμενο

καθώς και για τις επιλογές και τον τρόπο ανάδειξης

λογοτεχνικών θραυσμάτων, ώστε ο θεατής

να οδηγείται σε νέες ερμηνευτικές αναγνώσεις".

Διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας με τους μαθητές μου το έργο του Παπαδιαμάντη, ανακαλύψαμε σ` αυτό, μέσα από τη γοητεία και μαεστρία της γραφής του -"ποιητή με τον πεζό το λόγο" τον αποκάλεσε ο Παλαμάς- τη μαγεία ενός κόσμου που ήταν βαθιά αληθινός και ενός λαού "που σμίλεψαν οι αιώνες και οι άνεμοι με το καθαρό περίγραμμά τους", όπως λέει ο Ελύτης. Αυτός ο κόσμος αποτελεί πλέον παρελθόν. Όμως, εξακολουθεί να γοητεύει με τα μαγευτικά πρότυπα ζωής και την υπόμνηση περασμένων αξιών αναφοράς.

Ο Παπαδιαμάντης, που η μνημόνευσή του υποδεικνύεται από τον Οδυσσέα Ελύτη, σήμερα, 100 χρόνια μετά το θάνατό του, εξακολουθεί να δίνει το στίγμα της διαχρονικής του παρουσίας και αποδοχής, να μας συντροφεύει στο δικό μας ταξίδι στη ζωή και να απαλύνει τη δική μας σκληρή πραγματικότητα.

Τα τρία πρώτα βραβεία στην κατηγορία video

Τα τρία πρώτα βραβεία στην κατηγορία αφίσα

Τα τρία πρώτα βραβεία στην κατηγορία blog

Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια σε όλους τους εμπνευστές αυτού του διαγωνισμού, αλλά και στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές όλων των σχολείων που τίμησαν με τη συμμετοχή τους, τους σπουδαίους δημιουργούς της χώρας μας. Ήταν μια πολύ καλή ευκαιρία να ενισχυθεί το αναγνωστικό ενδιαφέρον για το έργο τους και κίνητρο για την εκπαιδευτική κοινότητα για έκρηξη της φαντασίας και της συνεργατικής δημιουργικότητας.

100 χρόνια Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Οδυσσέας Ελύτης

2011-06-13T01:43:00.004+03:00

Επετειακό έτος 2011

100 χρόνια από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

"Ο μπάρμπ` Αλέξης ο Καλοσκαιρής δεν είχεν ανάγκην του πορθμείου του Χάρωνος δια να πηδήσει εις τον άλλον κόσμον· είχε το ιδικό του. (...) Ήτο πτωχός, πάμπτωχος. Τόσα χρόνια που εγύριζε στην ξενιτειά κι εταξίδευε με ξένα καράβια, κατάλαβες, καμμίαν προκοπήν δεν είχεν ιδεί. Παραπάνω από λοστρόμος, δεν κατώρθωσε να φθάσει. (...) Ως ο κατάδικος εις το ικρίωμά του, ως ο κοχλίας εις το κέλυφός του, ο μπάρμπ` Αλέξης ήτο προσηλωμένος εις την λέμβον του".

Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, "Ο ΠΑΝΤΑΡΩΤΑΣ"

100 χρόνια από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη

Εθνικό Κέντρο Bιβλίου:

"Να διαβάζουμε και να ξαναδιαβάζουμε το έργο τους"

Σαν σήμερα η σφαγή του Διστόμου στις 10 Ιουνίου 1944

2011-06-10T20:26:00.007+03:00

1944. Δίστομο. Dmitri Kessel, Ελλάδα 1944

Στις 10 Ιουνίου 1944 η Ελλάδα θα γνωρίσει μία από τις αγριότερες σφαγές που έγιναν κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Διακόσιοι δεκαοχτώ άμαχοι θανατώνονται από τους Ναζί χωρίς να μάθουν ποτέ το γιατί. Ανάμεσά τους ανήμποροι γέροι, έγκυες γυναίκες, μωρά, παιδιά. Σήμερα συμπληρώνονται ακριβώς 67 χρόνια από εκείνη την ημέρα, με τους συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου να εξακολουθούν να ζητούν από τη Γερμανία χρηματικές επανορθώσεις. Ένας δικαστικός αγώνας που εξελίσσεται εδώ και σχεδόν δεκαπέντε χρόνια ενώπιον των δικαστηρίων της Ελλάδας, της Ιταλίας και προσφάτως του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

Πηγή

Γιάννης Ρίτσος, Επίγραμμα για το Δίστομο

Εδώ `ναι το πικρό το χώμα του Διστόμου.
Ω εσύ διαβάτη, όπου πατήσεις να προσέχεις.

Εδώ πονά η σιωπή, πονάει η πέτρα κάθε δρόμου

κι απ` τη θυσία κι απ` τη σκληρότητα του ανθρώπου.

Εδώ μια στήλη απλή, μαρμάρινη, όλη κι όλη

με ονόματα σεμνά, και τη Δόξα τα ανεβαίνει

λυγμό λυγμό, σκαλί - σκαλί, μεγίστη σκάλα.

Νικηφόρος Βρεττάκος, Επιμνημόσυνη γονικλυσία

Στους εκτελεσμένους του Διστόμου

Δεν σας ξεχάσαμε.

Είναι η καρδιά μας ένα ευρύ πεδίο αναστάσεως.

Δεν σας αφήσαμε άνιφτους κι άντυτους,

όλο αίματα, τρύπες και χώματα.

Μάρτυς ο ήλιος μας, δεν σας ξεχάσαμε!

Η καρδιά μας μεγάλωσε, απόχτησε ουρανό

με σελήνη κι αστέρια δικά της, λαμπρά,

για τους ήρωες, τους μάρτυρες τους αγίους της.

Σηκώσατε μέσα της κι υπάρχει απ' όταν

χάσατε εδώ τα παιδιά και τα σπίτια σας.

Υπάρχετε μέσα κι έξω από μας, στα δέντρα

που φυτέψατε και ψήλωσαν, άνθισαν, κάρπισαν

μόνα τους, δίχως εσάς. Δεν σας ξεχάσαμε !...

Κι αν δεν σας κάναμε αιώνιο τραγούδι

δεν φταίμε εμείς. Σε τούτο τον τόπο

είναι πολλά αυτά που το ύψος τους

φαίνεται δύσκολα. Περιβλημένες από ένα

πλατύγυρο φως καμωμένο από διάφανο αίμα

οι μορφές σας, στέκουν πάνω απ' την ποίηση.

Δεν χωράνε στη μουσική. Ούτε φθόγγοι ούτε λέξεις

δεν φτάνουν να φτιάξουνε, ωραίο - ωραίο, καθώς

θα της ταίριαζε, ένα ένδυμα στη θυσία σας.

Αν μπορείτε ν' ακούσετε τη σιωπή μας, ακούστε τη

αδελφοί. Συγχωρέστε μας. Δεν σας ξεχάσαμε!

"Ένα τραγούδι για τον Αργύρη": Μία ταινία του Stefan Haupt

2o, 3o, 4o, 5o, 6o, 7o, 8o, 9o, 10ο

"Ν. Καζαντζάκης - Ο. Ελύτης: εκλεκτικές συγγένειες" του Γιώργη Γιατρομανωλάκη

2011-06-08T19:29:00.002+03:00

Σχέδιο εξωφύλλου:
ο Νίκος Καζαντζάκης
από τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο

Στο 19ο τεύχος (Ιούνιος 2011) της Athens Review of books (Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου), o Γιώργης Γιατρομανωλάκης, ομότιμος καθηγητής κλασικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, γράφει για τις "εκλεκτικές συγγένειες" των Νίκου Καζαντζάκη και Οδυσσέα Ελύτη.
"Το έργο τους, η ιδιοσυγκρασία τους, η φιλοσοφία τους και η στάση τους γενικότερα προς τη ζωή δεν ενθαρρύνει πολλούς συσχετισμούς. [...] Ωστόσο, μια προσεκτική και απροκάλυπτη συνεξέτασή τους αποκαλύπτει πως οι δύο συγγραφείς συγγενεύουν έως κάποιο βαθμό ή τουλάχιστον, βρίσκονται σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παραλληλία. Αυτή η εκλεκτική σχέση ομολογείται και από τον ίδιο τον Ελύτη. [...] όταν λ.χ. σε συνέντευξή του στην Καθημερινή το 1975, αναφερόμενος σε δύο ανέκδοτα εισέτι έργα του λέει: "Τα `χω αρχίσει πριν δέκα χρόνια. Το ένα είναι η Μαρία Νεφέλη, που δείχνει, θα έλεγα, τον κόσμο μου απ` την ανάποδη. Και το άλλο, ο Μικρός Ναυτίλος, κάτι που θα είναι για μένα ό,τι ήταν η Ασκητική για τον Καζαντζάκη, αλλά, φυσικά, σε τελείως διαφορετική μορφή".

Λογοτεχνικό βραβείο για τον Λέοναρντ Κοέν που «με πολύ ωραίο τρόπο εμβάθυνε στα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας»

2011-06-05T20:20:00.003+03:00

Διαβάζω στα νέα της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα ότι "ο διάσημος Καναδός συνθέτης, τραγουδιστής, ποιητής και συγγραφέας Λέοναρντ Κόεν τιμήθηκε με το ισπανικό βραβείο του Πρίγκιπα της Αστούριας για τον τομέα των γραμμάτων. Το βραβείο απονεμήθηκε στον 76χρονο καλλιτέχνη όχι μόνο για την τραγουδισμένη ποίησή του, αλλά και για τα βιβλία του, τις ποιητικές συλλογές και τα πεζογραφήματά του.

Στα ελληνικά κυκλοφορούν οι ποιητικές συλλογές του Κοέν «Το βιβλίο του πόθου» (Ιανός, 2008) και «Η μουσική του ξένου» (Ιανός, 2008) και το μυθιστόρημά του «Το αγαπημένο παιχνίδι» (Μελάνι, 2005)".

Leonard Cohen wins Asturias prize | euronews, world news

Ο Λέοναρντ Κοέν γεννήθηκε το 1934 στο Μόντρεαλ από Εβραίους γονείς. Το "Βιβλίο του πόθου" είναι μια νέα ποιητική συλλογή με πολύ ωραίο εξώφυλλο. Κυκλοφόρησε στον Καναδά το 2006 και περιέχει 167 ποιήματα και σκίτσα του ίδιου του συγγραφέα, που "συνδέονται και αλληλοσυμπληρώνονται" με τα ποιήματα. Διαλέγω το ποίημα από τη σελίδα 15.

S.O.S. 1995

Κράτησε την οργή σου

άνθρωπε υπνωτισμένε

Μην την χαραμίζεις σε καυγάδες

Μη την μπλέκεις με ιδέες

Ο διάβολος δεν μ` αφήνει να μιλήσω

μ` αφήνει μόνο να υπαινιχτώ

πως είσαι σκλάβος,

η μιζέρια σου μια εκούσια πολιτική

αυτών που το ζυγό τους υπομένεις

και τρέφονται

από την κακοτυχία σου.

Από τη μία οι φρικαλεότητες

από την άλλη η εσωτερική παράλυση -

Ευχαριστημένος γιατί είσαι στη σωστή πλευρά;

θα σε συντρίψουν

Σε αναθρέψανε για να πονάς

Ο Διάβολος μου δένει τη γλώσσα

Σε σένα μιλώ, "φίλε

της στιγματισμένης ζωής μου"

Κατακτήθηκες από αυτούς

που ξέρουν πως να κατακτούν αθέατοι

Σαλεύουν τόσο όμορφα

οι δαντελένιες κουρτίνες

μιας παλιάς γλυκιάς δολοπλοκίας:

ο Διάβολος με βάζει στον πειρασμό

να αρνηθώ να σε ταράξω

Έτσι πρέπει να σου πω στα γρήγορα:

Όποιοι κι αν είναι στη ζωή σου,

αυτοί που σε πληγώνουν,

κι αυτοί που σε συντρέχουν

αυτοί που γνωρίζεις

κι αυτοί που δεν γνωρίζεις -

άφησέ τους ν` απαλλαγούν από τις δυσκολίες

βοήθησέ τους να βγουν από τις δυσκολίες

αναγνώρισε τις δυσκολίες

Ακούτε το Ράδιο Αντίσταση

Leonard Cohen - Hallelujah (Official Music Video). Watch more top selected videos about: Leonard Cohen

Παρουσίαση του βιβλίου "Ηθικές Αξίες και Πολιτική Συμπεριφορά στην Αρχαία Ελλάδα"

2011-05-30T22:58:00.005+03:00

Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Τμήματος Φιλολογίας

του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου

του Α.W.H. Adkins

Ηθικές Αξίες και Πολιτική Συμπεριφορά

(μετάφραση Ι. Ν. Περυσινάκης)

την Τετάρτη, 1 Ιουνίου 2011, ώρα 20.15

στην Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών

Μέγαρο Παρασκευοπούλου 4

Κύριος ομιλητής θα είναι ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

κ. Γιώργης Γιατρομανωλάκης.

Οργάνωση :	Μετατπυχιακό Πρόγραμμα Τμ. Φιλολογίας
Τοποθεσία :	Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών
Ώρα :	20.15
Είσοδος :	Ελεύθερη

"Στο βιβλίο Ηθικὲς Αξίες και Πολιτικὴ Συμπεριφορὰ στην Αρχαία Ελλάδα ο Καθηγητὴς A.W.H. Adkins επιχειρεί να εξετάσει ορισμένες λέξεις κλειδιά κατά την περίοδο από τον Όμηρο ως το τέλος του πέμπτου αιώνα. Η συμπεριφορά αυτών των λέξεων επηρέασε και επηρεάστηκε από τη φύση της κοινωνίας στην οποία αναπτύχθηκε η χρήση τους. Ο συγγραφέας δείχνει πως με μία πλήρη κατανόηση των επιπτώσεων και της σπουδαιότητας αυτών των λέξεων που δηλώνουν αξίες μπορεί να συλλάβουμε την ουσία των αρχαίων Ελλήνων καὶ της κοινωνίας τους. Η αρχαία ελληνικὴ κοινωνία αναπτύχθηκε πιο ραγδαία από τις αξίες της, ή τις προϋποθέσεις πάνω στις οποίες ήταν βασισμένες οι αξίες. Πριν από το τέλος του πέμπτου αι. οι αρχαίοι Έλληνες αντιμετώπιζαν σοβαρὰ προβλήματα, όχι διότι εγκατέλειπαν παραδοσιακὲς αξίες τις οποίες έπρεπε να ανακαλέσουν, αλλὰ διότι τις διατηρούσαν σε μία κατάσταση τελείως διαφορετικὴ από εκείνη στην οποία οι αξίες αυτές είχαν αναπτυχθεί και για την οποία ήταν κατάλληλες".

Πηγή: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΜΑΪΟΣ 2011): ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

2011-05-25T18:29:00.001+03:00

Τα θέματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης και οι θέσεις της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.)

Ενδεικτικές απαντήσεις από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων και την κ. Ντίνα Παπασπύρου, συντονίστρια του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης στο βαθμολογικό κέντρο Ιωαννίνων.

Ο Οδυσσέας Ελύτης και δύο νέες μεταφράσεις ποιημάτων του στα ισπανικά

2011-05-08T20:35:00.008+03:00

Τέσσερα χρόνια μετά τα "Ελεγεία της Οξώπετρας", το 1995 κυκλοφόρησαν δύο νέα βιβλία του Οδυσσέα Ελύτη, τα τελευταία πριν το θάνατό του στις 18 Μαρτίου 1996. Ήταν η ποιητική συλλογή "Δυτικά της λύπης" και το εντυπωσιακό λεύκωμα "Ο κήπος με τις αυταπάτες", που περιέχει επτά πεζά κείμενα και 49 συνεικόνες.

Το "Δυτικά της λύπης" απαρτίζεται από επτά ποιήματα (ο αριθμός επτά είναι ένας από τους αγαπημένους αριθμούς του ποιητή). Τα ποιήματα αυτά γράφτηκαν το καλοκαίρι του 1995 στο Πόρτο Ράφτη Αττικής και είναι, τυπικά και ουσιαστικά, συμπλήρωμα των Ελεγείων (Αν. Βιστωνίτη, Είδωλα ψυχής).

Το δίπλωμα του βραβείου Νόμπελ, που απονεμήθηκε στον ποιητή Οδυσσέα Ελύτη (1911-96), στις 10 Δεκεμβρίου 1979. Δωρεά Οδυσσέα Ελύτη
πηγή αναπαραγωγής: europeana

"Η αναμέτρηση με το θάνατο και η κατάφαση της ζωής που συναντήσαμε στα Ελεγεία της Οξώπετρας φαίνεται εδώ περισσότερο κατασταλαγμένη, αλλά με το ίδιο πάλι αποτέλεσμα: αυτό που μένει και διαρκεί είναι η Ποίηση.

Ποίηση μόνον είναι

Κείνο που απομένει. Ποίηση. Δίκαιη και ουσιαστική κι ευθεία

Όπως μπορεί και να τη φαντασθήκαν οι πρωτόπλαστοι

Δίκαιη στα στυφά του κήπου και στο ρολόι αλάθητη.

(ΩΣ ΕΝΔΥΜΙΩΝ)

Endymion the Shepherd Boy Asleep on Mt Latmos

Ο Ενδυμίωνας μάγεψε με την ομορφιά του τη θεά Σελήνη η οποία τον ερωτεύτηκε με παθολογική μανία. Πενήντα κόρες ήταν οι καρποί αυτού του έρωτα. Ο Δίας τού χάρισε αιώνια νιάτα και αιώνιο ύπνο. Η Σελήνη, καθοδηγούμενη από το ερωτικό της πάθος για τον Ενδυμίωνα, τον επισκεπτόταν συχνά τις νύχτες στη σπηλιά του, πάνω στο βουνό Λάτμο της Καρίας.

Έτσι, το "Δυτικά της λύπης" μπορεί να εννοηθεί ως μια παραδοχή κάθε τέλους, πέρα από την ανθρώπινη αγωνία. Εκεί όπου δοξολογείται η περιπέτεια της ζωής και παραμένει κανείς με θαυμαστική απορία μπροστά σε όσα συνέβησαν και όσα συμβαίνουν, εναρμονίζοντας τον μέσα και τον έξω κόσμο. Το βιβλίο μάς προσφέρει έναν οικείο γνώριμο Ελύτη, ο οποίος δεν κουράζεται να συνεχίζει τον ποιητικό του διάλογο τόσο με την Ιστορία όσο και με την προσωπική του μοίρα".

(Από την κριτική του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ στις 19 Δεκεμβρίου 1995).

Ο Οδυσσέας Ελύτης και η ποίησή του μεταφράστηκαν από πολλούς ελληνιστές θαυμαστές του στην ισπανική γλώσσα. Ο Mario Domínguez Parra (Alicante, España, 1972), είναι ένας Ισπανός ποιητής, μεταφραστής και δοκιμιογράφος. Έχει μεταφράσει ποιήματα και πεζά των Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σεφέρη, Ιωάννας Τσάτσου, Μελισσάνθης, Νάσου Βαγενά, Ζωής Καρέλλη, Κώστα Ε. Τσιρόπουλου, Ν.Γ. Λυκομήτρου, Θοδωρή Βοριά, Εύης Πλατίτσα, Νίκου Σφαμένου, Χρήστου Βακαλόπουλου, Κώστα Κουτσουρέλη, κ.ά.

Με αφορμή τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη, ο Mario Domínguez Parra επέλεξε να μεταφράσει στα ισπανικά δύο ποιήματα του ποιητή από τη συλλογή "Δυτικά της λύπης". Το πρώτο της συλλογής, "ΤΗΣ ΕΦΕΣΟΥ" και το τελευταίο, "ΩΣ ΕΝΔΥΜΙΩΝ". Τα ποιήματα και οι μεταφράσεις τους δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Poesia Digital. Συνοδεύονται από εισαγωγικό κείμενο το οποίο έγραψε ο ίδιος ο κύριος Mario Domínguez Parra, ο οποίος είχε την ευγενή καλοσύνη να μου το μεταφράσει στα ελληνικά. Με τη βοήθεια του καλού μου φίλου Διονύση Μάνεση έγιναν οι αναγκαίες διορθώσεις στο κείμενο της ελληνικής μετάφρασης που ακολουθεί:

"Για να τιμήσω την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Αλεπουδέλη (πιο γνωστού με το όνομα Οδυσσέας Ελύτης), διάλεξα δύο ποιήματα από την τελευταία του δημιουργική περίοδο. Ευτυχώς, υπάρχουν αρκετές μεταφράσεις του έργου του Οδυσσέα Ελύτη στα ισπανικά. Στο Άξιον Εστί και άλλα ποιήματα (μετάφραση Cristiàn Carandell, εκδ. Galaxia Gutenberg, Βαρκελώνη 2008), ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει την ποιητική του πορεία από την αρχή ως το τέλος.

Τα δύο ποιήματα, Της Εφέσου και Ως Ενδυμίων, περιλαμβάνονται στο βιβλίο Δυτικά της λύπης που εκδόθηκε στην Αθήνα από τις εκδόσεις Ίκαρος το Νοέμβριο του 1995, ένα χρόνο πριν από το θάνατο του ποιητή. Στο βιβλίο συμπεριλαμβάνεται μια ωραιότατη φωτογραφία του ποιητή τραβηγμένη από την Ιουλίτα Ηλιοπούλου (που είχε και την επιμέλεια της έκδοσης). Τα ποιήματα γράφτηκαν το καλοκαίρι του ίδιου έτους στο Πόρτο Ράφτη, μια παραθαλάσσια τοποθεσία κοντά στην Αθήνα. Ο Jeffrey Carson, ποιητής και μεταφραστής στα αγγλικά (μαζί με το Νίκο Σαρρή) του ποιητικού έργου του Ελύτη (John Hopkins University Press, 2004), υποστηρίζει πως αυτό το βιβλίο είναι μέρος μιας τελευταίας τριλογίας: Τα Eλέγεια της Οξώπετρας, Δυτικά της Λύπης και Εκ του πλησίον. Αυτό μπορεί να το διαβάσει κανείς στο βιβλίο Odisseas Elitis: un europeo per metà, (με επιμέλεια της Paola Maria Minucci και του Christos Bintoudis, Ρώμη, εκδόσεις Donzelli, 2010, σσ. 119-120).

Σ’ αυτά τα ποιήματα (το πρώτο και το τελευταίο του βιβλίου) καταγράφεται η τρισχιλιετής συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, η επικράτηση της σύγχρονης Ελλάδας πάνω στην αρχαία ή και το αντίθετο. Ένα κειμενικό κολάζ (ο ίδιος ο ποιητής έφτιαξε πολλά εκπληκτικά κολάζ), όχι ένα παλίμψηστο, για μύθους και πρόσωπα που περιδιαβαίνουν με την ίδια σωματική, φυσική παρουσία, την αρχιτεκτονική του κειμένου: υπάρξεις που εξυψώνονται σε διαστάσεις διαχρονικές, όπως ο Άγιος Ηράκλειτος ή όπως ο Ενδυμίων, ο προσωκρατικός που ο ποιητής τον μετατρέπει σε άγιο και ο μύθος που προέρχεται από αφηγήσεις που αποχωρίστηκαν/αποσυνδέθηκαν από την αρχαία θρησκεία. Όπως γράφει ο Walter Burkert στο βιβλίο του Religión griega arcaica y clásica (Η ελληνική θρησκεία στα αρχαϊκά και κλασικά χρόνια, μετάφραση Helena Bernabé, φιλολογική επιμέλεια Alberto Bernabé, Μαδρίτη, εκδόσεις Abada, 2007): «Η Σελήνη, το φεγγάρι, εμφανίζεται σε πολλούς μύθους, όπως σ’ αυτόν που εκφράζει την αγάπη της για τον κοιμώμενο Ενδυμίωνα […] Όμως, όλ` αυτά είναι πολύ απόμακρα από τη θρησκευτική λατρεία […]» (σελ.238). Σε υποσημείωση της σελίδας 25 ο Burkert αναφέρει τον τόπο αυτής της λατρείας: «[…] λατρεία του Ενδυμίωνα στο όρος Λάτμος, κοντά στη Μίλητο.»

Συνοψίζοντας, η Έφεσος κι ο Ηράκλειτος, η λατρεία του Ενδυμίωνα στη Μίλητο, η πτώση των αρχαίων και σύγχρονων πόλεων, η λατρεία του ανυπόληπτου κυβερνήτη· αυτή είναι η πνευματική τοπογραφία αυτών των ποιημάτων που τραγουδούν για τη χαμένη Ιωνία."

ΤΗΣ ΕΦΕΣΟΥ

Ελεύθερα στο πλάι μου τρέχουν τ` αμπέλια κι αχαλίνωτος
Μένει ο ουρανός. Πυρκαγιές ανταλλάσσουνε τα κουκουνάρια κι ένας
Όνος φευγάτος πάει ψηλά τον ανήφορο

για λίγο σύννεφο

Κάτι πρέπει να γίνεται του αγίου Ηρακλείτου ανήμερα
Που μήτε οι ρίνες διαγιγνώσκουν
Είναι οι ζαβολιές του ανυποδήτου ανέμου που αρπάζεται

απ` την άκρη
Του νυχτικού της μοίρας και πάει να μας αφήσει στων αιγάγρων

το ύπαιθρο έκθετους

Στα κρυφά φεύγω με όλα τα κλοπιμαία στο νου μου
Για μιαν απ` την αρχή ζωή απροσκύνητη. Χωρίς κεριά χωρίς

πολυελαίους

Με μόνο μια στη θέση αδάμαντος βέρα χρυσή ανεμώνη
Πασπατευτά πού πάει; Και ζητώντας τί; Ο μισός της σελήνης μας

ίσκιος

Ανάγκη πάσα να καθησυχάζεις είναι ως και τα μνήματα
Εάν ομοεθνών ή όχι άδιάφορον. Το παν είναι
Η και από τα λαγωνικά χαμένη οσμή της γης με ρείκια σφένταμα

και κρόμμυα

Στην ιδιωματική ν` αποκαθίσταται γλώσσα της
Ε τί! Μια λέξη άρκεϊ να σε χωρέσει χωρικέ του πράσινου της νύχτας
Έφεσος! Του πάππου του θείου και του φωσφόρου δέκατη τέταρτη

γενεά
Μέσα σε περιβόλια του πορτοκαλιού χρυσά και της σμίλης όμορα

λόγια

Τέντες προτού απλωθούν κι άλλες μετέωρες απολεσθέντων πόλων
Αιφνιδίως οι τροχασμοί. Κηρύγματα των απ` αντικρύ κόλπων

θαλάσσης

Δαπέδων δρέπανα διπλά για ναό ή για θέατρο
Νερά χλωρά λιβαδίσια κι άλλα σγουρά του γαρ και του άρα
Ρεούμενα. Εάν ποτέ κύκλους από τριφύλλι και άγρωστιν

Η σοφία σχεδίαζε άλλο θα γινόταν όπως πριν
Της άκρης του δαχτύλου σου το εναποτύπωμα

Γράμματα θα υπάρχουν. Θα διαβάζουν οι άνθρωποι

κι απ` την ουρά της πάλι
Η ιστορία θα πιάνεται. Μόνο τ` αμπέλια να καλπάζουν κι αχαλίνωτος

να `ναι

Ο ουρανός όπως τον θέλουν τα παιδιά

Με κοκόρους και με κουκουνάρια και με κυανούς χαρταετούς σημαίες
Του αγίου Ηρακλείτου ανήμερα

παιδός η βασιληίη.

De Éfeso

Libres corren las vides a mi lado y ubérrimo
Permanece el cielo. Las piñas intercambian pasiones y un
Burro alelado asciende por la pendiente
                                                              en pos de un trozo de nube
Algo debe de ocurrir el mismo día de San Heráclito
Que ni las supercherías deducen
Son las travesuras del viento descalzo que se engancha de la punta
Del camisón de la fortuna y va a dejarnos expuestos do moran las cabras montesas
Hacia lo oculto me marcho con todo el botín en mi mente
Hacia una vida indómita desde el principio. Sin velas sin arañas de luces
Con solo una alianza anémona dorada en la posición del diamante
¿Dónde va ajada? ¿Y pidiendo qué? La media sombra de nuestra luna
Toda necesidad de que te calmes llega anodina o no
Hasta los sepulcros de los paisanos. El universo es
También el olor de la tierra brezos arce y chalotas que los sabuesos extraviaron
Para reinstaurarse en su idiolecto
¿Qué? Campesino una palabra del verde nocturno basta para apartarte
¡Éfeso! decimocuarta generación del tío-abuelo del tío y del fósforo
En los dorados vergeles del naranjo y en las contiguas palabras del cincel
Antes de que otros campamentos de ciudades perdidas también se esparzan
Súbitamente los trotes. Sermones de los golfos marinos de enfrente
Dobles hoces de suelos para templo o teatro
Aguas verdes y otras ensortijadas praderas de los ligeros por qué
Y por tanto. Si la sabiduría nunca diseñara
Círculos de tréboles y grama devendría otra cosa como antes
La huella dactilar del extremo de tu dedo.

Habrá cartas. Las personas leerán y la historia se morderá
La cola de nuevo. Que solo las vides troten y sea ubérrimo
El cielo como lo quieren los niños
Con gallos y con piñas y con cometas azul turquí banderas
El mismo día de San Heráclito

   la corona de un niño.

ΩΣ ΕΝΔΥΜΙΩΝ

Απαλές κοιλάδες έχει ο ύπνος ακριβώς όπως
Και η επάνω ζωή. Μ` εκκλησάκια που βόσκουν σε χορτάρι εμπρός
        αέρα
Που ολοένα μηρυκάζουν ώσπου να γίνουν ζωγραφιές
Η μία την άλλη σβήνοντας σε πλάγιον ήχο. Κάποτε
Περιοδεύουν δύο η τρία φεγγάρια. Γρήγορα όμως χάνονται
Η ομορφιά κει που ακινήτησε διαρκεί σαν άλλο ουράνιο σώμα
Η ύλη ηλικία δεν έχει. Μόνον ν` αλλάζει ξέρει. Θες πάρ` την από
         την αρχή
Θες απ` το τέλος. Ήρεμα κυλάει εμπρός η επιστροφή και συ την
παρακολουθείς δήθεν αδιάφορος
Τραβάς ωστόσο το σχοινί σ` όρμο Μυρτώον έρμο
Δίχως ούτ` ένα ελαιόδεντρο να σου απουσιάσει
Αχ Θάλασσα πάνω που ξυπνάς πως ξανακαινουργιώνονται όλα!
Μικροί πως χαϊδευτήκαμε και παίξαμε πεντόβολο τα γονικά μας!
Για δες τι σηκωμό σηκώνει μες στ` ατάραχα ο Σιρόκος ο ύπνιος·
         και πως στα δύο τα χωρίζει!
Από τη μια μεριά ξυπνώ και κλαίω για τα που μου επάρθηκαν
        αθύρματα
Και από την άλλη κοιμούμαι
Τη στιγμή που ο Ελευθέριος φεύγει και η Ιωνία χάνεται
Μόλις που διακρίνεται λοφίσκος μ’ απαλά κοίλα γεμάτος σγουρά
        χλοΐσματα
Κι αντικρύ αντερείσματα σκληρά
Που να φυλάγεσαι απ΄ όλα τα ενδεχόμενα· ενώ πρόσφυγες μέλισσες
Κατά σμήνη βομβούν και μια γιαγιά μες στ` αλιεύματα της
       δυστυχίας βρίσκει
Να βγάλει από τα λίγα της χρυσαφικά παιδιά κι εγγόνια

Ξεφόρτωτον κι απ` το ένα πλάι σε κυλάει ο κίνδυνος και σ` αγνοεί
Που σύ ο ίδιος κάποτε θέλησες να τον αγνοήσεις
Αυτά βέβαια στα ψέματα του ρούχου που φοράς δίχως τη φόδρα του
        ν` αναποδογυρίσεις
Κει που αγγιχτήκανε οι μουτζούρες με τα χρυσά νομίσματα
Όπως τα βδελυρά με τ’ άγια
                                              Παράξενο είναι
Πόσο ακατανόητα ζούμε άλλ` απ` αυτό κρεμόμαστε
Χλωρό περιστεράκι του βασιλικού φιλί που σου `δωσα επάνω
         στο κρεβάτι μου
Και στα γραφτά μου τρεις και τέσσερις ανέμους ανορθόγραφους
Να ζαλιστούν τα πέλαγα όμως
Γεμάτο νου και γνώση ν` ακολουθεί το δρόμο του κάθε πλεούμενο
Ταλαντεύονται τα γεγονότα και στο τέλος πέφτουν πριν κι από τους
        ανθρώπους
Αλλά φανό θυέλλης δεν έχει το σκοτάδι

Πού `ναι η Μίλητος πού είναι η Πέργαμος πού η Αττάλεια και πού
Η Κωνσταν Κωνσταντινο ντινοπολίς;
Στους χίλιους ύπνους ένας βγαίνει ο ξυπνητός αλλά για πάντοτε.

Άρτεμις Άρτεμις κράτα μου τον σκύλο της σελήνης
Δαγκώνει κυπαρίσσι και ανησυχούν οι Αιώνιοι
Κοιμάται πιο βαθιά κείνος που έχει περιβραχεί άπ` την Ιστορία
Μπρος μ` ένα σπίρτο ας την ανάψεις σαν οινόπνευμα
                                                                      Ποίηση μόνον είναι
Κείνο που απομένει. Ποίηση. Δίκαιη και ουσιαστική κι ευθεία
Όπως μπορεί και να τη φαντασθήκαν οι πρωτόπλαστοι
Δίκαιη στα στυφά του κήπου και στο ρολόι αλάθητη.

Como Endimiόn

El sueño tiene suaves valles igual que
La vida azur. Con pequeñas iglesias que sobre la hierba de enfrente pacen aire
Que rumian más y más hasta que devienen pinturas
Una que borra la otra sin tocarla. De vez en cuando
dos o tres lunas van de gira. Pero se pierden rápido
Allí donde se detuvo la belleza perdura como otro cuerpo celeste
La materia no tiene edad. Solo sabe cambiar. Si quieres atrápala desde el principio
Si quieres desde el fin. Tranquilo fluye el regreso y lo sigues con supuesta indiferencia
Sostienes no obstante la cuerda en la desierta bahía que da al Mirtos
Sin faltarte un solo olivo
¡Ah Mar que despiertas en lo alto cómo se renueva todo!
¡Cómo mimábamos de chicos a nuestros padres y jugábamos a los cinco óbolos!
Mira qué revuelta agita el durmiente Siroco en lo sereno; ¡y cómo lo divide en dos!
Por un lado despierto y lloro por los juguetes que me sobran
Y por otro duermo
En el instante en que Elefzerios se marcha y Jonia cae
Cuando apenas se distingue la colina de suaves depresiones llena de frondosa espesura
Y de duros contrafuertes que se reflejan
Dónde te protegerás de toda contingencia; mientras abejas proscritas
Zumban contra los enjambres y una abuela consigue en las capturas de la tristeza
Extraer hijos y nietos de sus escasas alhajas

Si lo descargas el peligro por un costado te sale y te ignora
Porque tú mismo en algún momento quisiste ignorarlo
Esto por supuesto en las mentiras de la ropa que llevas sin dar la vuelta al forro
Allí donde las manchas se rozaron con las monedas áureas
Como lo repugnante con lo sagrado
                    Es extraño
El modo incomprensible en que vivimos pero de eso dependemos
Verde palomita del beso regio que te di sobre mi cama
Y que en mis escritos tres y cuatro vientos con faltas de ortografía
Aturdan los piélagos y que
Cada embarcación repleta de intelecto y conocimiento prosiga su periplo
Los hechos oscilan y al final caen antes y a causa de los hombres
Pero la oscuridad no ostenta fanal contra el viento

¿Dónde está Mileto dónde Pérgamo dónde Atalia y dónde
Constan Constantino tinopla?
En mil sueños se elige a alguien el insomne pero para siempre.

Ártemis Ártemis guárdame el perro de la luna
Que muerde un ciprés y los Eternos se turban
Duerme más profundo aquél a quien la Historia ha rociado
Adelante enciéndela con una cerilla como alcohol
                                                   Solo es Poesía
Aquello que permanece. Poesía. Justa y esencial y línea recta
Como quizás la imaginaran los primeros progenitores
Justa en lo áspero del jardín e infalible en el reloj.

"Όταν το χτες εισχωρεί στο αύριο, όταν το αύριο ταξιδεύει στο χτες. Η ελυτική ποίηση, όπως και κάποιες άλλες, ελάχιστες, στην ελληνική γλώσσα, δεν αναλύεται. Χαρακτηρίζεται, σημειώνεται. Όσο μπορεί να σημειωθεί μια πυρκαγιά, ένας ήλιος που ανεβαίνει, ένα φεγγάρι που κατεβαίνει, ένα σύνεφο που πάει..."

Θωμάς Γκόρπας, Οδυσσέας Ελύτης, ποιητής του τώρα και του πάντα, από το αφιέρωμα του περιοδικού Διαβάζω (τ. 362, Απριλίου) στη μνήμη του ποιητή.

Οι αναμνήσεις μου από τη Βραζιλία

2011-04-30T18:37:00.003+03:00

Ο Καβάφης στον 21o αιώνα

2011-04-30T15:23:00.012+03:00

Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια στις 29 Aπριλίου 1863 και πέθανε στις 29 Aπριλίου 1933, την ημέρα των γενεθλίων του, στην Aλεξάνδρεια.

Βιογραφικό Κωνσταντίνου Π. Καβάφη: Αφήγηση, Δ. Ν. Μαρωνίτης. Από το CD Ν. Ξυδάκης, Μια προσωπογραφία του Κ. Π. Καβάφη Rue Lepsius, Ποίηση Διονύσης Καψάλης.

"H εποχή των Καβαφιστών μοιάζει σαν να έχει τελειώσει και να έχουμε πλέον μπει στην εποχή των Cavafistas. Ένας διεθνής, δηλαδή, πολυφωνικός, πολυπρισματικός και σίγουρα ομοφυλόφιλος Καβάφης γίνεται αντικείμενο συζήτησης, θαυμασμού και αναδημιουργίας, σύγκρισης με άλλους καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα και δυναμικής ανάγνωσης, μ’ έναν τρόπο που ξεπερνά τη στατική έκδοση των κειμένων του ή τους μικροφιλολογικούς καβγάδες για το μήκος των στίχων του".

Στο 4ο τεύχος Φεβρουαρίου του Books’ Journal, του Περιοδικού των Βιβλίων, ο Δημήτρης Παπανικολάου, ο οποίος διδάσκει Νεοελληνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ξαναδιαβάζει τον σημαντικότερο Έλληνα ποιητή, ως μια επίκαιρη, κεντρική ποιητική φωνή για τον 21ο αιώνα. Ο Καβάφης είναι υπερμοντέρνος, ποιητής του πόθου και της ηδονής αλλά και ποιητής του ευάλωτου εαυτού, διαρκώς επίκαιρος, παγκόσμιος – και σίγουρα δεν είναι ο ποιητής του μείζονος ελληνισμού, όπως τον ορίζει ακόμα και σήμερα το εθνικό σχολικό τοτέμ. Αντίθετα, υποστηρίζει ο Παπανικολάου, «σε μαθαίνει να κοιτάς και τον ελληνισμό ως διαδικασία, όχι ως αξία απόλυτη».

Πηγή: the books’ journal

Το "Μονόγραμμα" του Οδυσσέα Ελύτη

2011-03-28T19:06:00.001+03:00

πηγή αναπαραγωγής: Ψηφιοθήκη Α.Π.Θ.

Το "Μονόγραμμα" γράφτηκε κατά τη διαμονή του Οδυσσέα Ελύτη στο Παρίσι (1969-1971). Η πρώτη του έκδοση έγινε την άνοιξη του 1971 στις Βρυξέλλες από φωτοτυπημένο χειρόγραφο του ποιητή, για λογαριασμό των εκδόσεων L`oiseau της Αμμοχώστου Κύπρου. Στην Ελλάδα εκδόθηκε το φθινόπωρο του 1972 από τον Ίκαρο. Είναι ένα από τα πιο περίτεχνα ποιητικά οικοδομήματα του Οδυσσέα Ελύτη. Είναι ένα σχετικά μικρό ποίημα, ένα ερωτικό τραγούδι, γεμάτο συγκίνηση και λυρισμό, τόσο καλά σχεδιασμένο όσο και το "Άξιον Εστί".

Ο Ελύτης, στην "Αυτοπροσωπογραφία σε λόγο προφορικό", σελ. 31-32 διατυπώνει τις εξής σκέψεις: "Τα στοιχεία που συνθέτουν ένα ποίημα -οι εικόνες, οι σκέψεις, οι μεταφορές, οι παρομοιώσεις, τα ουδέτερα περάσματα- όλα αυτά πρέπει να συγκεντρώνονται και να δένουν κατά τέτοιο τρόπο ώστε το ποίημα σαν αυθύπαρκτη μονάδα να μην χάσει την ενότητα και την αυτοτέλειά του. Τώρα, όταν τα ποιήματα αρχίζουν και γίνονται πιο μεγάλα, όταν έχουμε να κάνουμε με μια σύνθεση πιο μεγάλη, κατά τη γνώμη μου υπεισέρχεται ο παράγοντας της μορφής. Δηλαδή, δεν μπορεί ένα ποίημα που πιάνει την έκταση ενός ολόκληρου βιβλίου να είναι ένα σκέτο μακρινάρι. Πρέπει να έχει μια ορισμένη αρχιτεκτονική.

[...] Όπως σ` ένα σπίτι μεγάλο πρέπει η πύλη να είναι στη μέση, η κεντρική είσοδος και τα παράθυρα να είναι μοιρασμένα δεξιά κι αριστερά, έτσι πρέπει να είναι και μια μεγάλη σύνθεση όπως το "Άξιον Εστί" ή η "Μαρία Νεφέλη", που καταλαμβάνουν την έκταση ενός βιβλίου ολόκληρου. Κι έτσι αποκτά στερεότητα και ένα είδος θεμέλιου. Τώρα, κάθε ποίημα ανάλογα με το περιεχόμενό του, γεννά και τη μορφή του.
Όλα αυτά φυσικά, είναι πράγματα που αφορούν τον ποιητή. Ο αναγνώστης πρέπει να απορροφηθεί από το νόημα. Η πρόνοια αρχιτεκτονική χρειάζεται για να δώσει μια στερεότητα στο έργο".

"Το Μονόγραμμα αποτελείται από 7 μέρη που το καθένα του περιλαμβάνει 7 στίχους ή πολλαπλάσια του 7, που φτάνουν στο κεντρικό μέρος (IV) τους 49 στίχους (7Χ7) για ν` αρχίσουν να μειώνονται βαθμιαία ως το τέλος. [...] Αυτοί οι συνδυασμοί, με τη σειρά τους, σχηματίζουν έναν αρμονικό ρόμβο που οι αριθμοί των γραμμών του, είτε προστεθούν κάθετα είτε οριζόντια, δίνουν τα αθροίσματα 7, 21, 35, 49, 35, 21, 7. [...]

"Η αυστηρή αυτή αριθμητική πειθαρχία δεν αποβλέπει ουσιαστικά σε τίποτε άλλο παρά στο να υποταχθεί και να ελεγχθεί ό,τι από τη φύση του τείνει να είναι διάχυτο, ατίθασο και απειθάρχητο, το ερωτικό συναίσθημα"

(Mario Vitti, Οδυσσέας Ελύτης)

Καθένα από τα 7 μέρη, περιλαμβάνει μια λέξη ή μια φράση που αποτελεί το κεντρικό θέμα του κάθε μέρους και που, αν τοποθετηθεί η μία κοντά στην άλλη, όλες μαζί σχηματίζουν την επιγραμματική ρήση του όλου ποιήματος:

Θά πενθώ πάντα - μ’ακούς; - γιά σένα,

μόνος, στόν Παράδεισο

(ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΪΕΡ, "ΤΟ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ", μετάφραση Νάσος Βαγενάς, Κέδρος 1978)

Η τελική αγωνία του Ελύτη, όπως και όλων των ποιητών, είναι η αγωνία του χρόνου. Σαν αντιστάθμισμα διαθέτει αυτό το πάθος για αρμονική τάξη στη δομή του ποιήματος που καθηλώνει το χρόνο και κάνει την Ομορφιά αιώνια.

Κι είναι ο χρόνος μιά μεγάλη εκκλησία, μ’ακούς
Όπου κάποτε οί φιγούρες
Των Αγίων
Βγάζουν δάκρυ αληθινό, μ’ακούς

Βιβλιογραφία:

ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΪΕΡ, ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ: Εισαγωγή στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, μετάφραση Νάσος Βαγενάς, Κέδρος 1978
Λέσχη Αθανάτων, Οδυσσέας Ελύτης, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Οδυσσέας Ελύτης, ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ σε λόγο προφορικός, εκδ. Ύψιλον
Οδυσσέας Ελύτης, ΠΟΙΗΣΗ, εκδ. Ίκαρος 2002
JEFFREY CARSON, 49 σχόλια στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, εκδ. Ύψιλον, Αθήνα 1983
Mario Vitti, Οδυσσέας Ελύτης: κριτική μελέτη, ΕΡΜΗΣ, Αθήνα 1986
Ασημίνα Χασάνδρα, ΓΙΑ ΤΟ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ, ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ, τ. 137 (από τα ψηφιοποιημένα περιοδικά του ΕΚΕΒΕ)

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2011 και "ξορκίζουμε το κακό" διαβάζοντας όλη τη χρονιά Οδυσσέα Ελύτη

2011-03-20T22:58:00.002+02:00

Ένα σώμα γυμνό

είναι

η μοναδική προέκταση

της νοητής γραμμής

που μας ενώνει με το Μυστήριο

Οδυσσέα Ελύτη "Σηματολόγιον"

Τα κολάζ του Ελύτη
Ο Οδυσσέας Ελύτης από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τη δημιουργία εικονιστικών συνθέσεων (κολάζ) και κάποιες από αυτές τις συνθέσεις του τις εξέθεσε στην πρώτη διεθνή υπερρεαλιστική έκθεση στην Αθήνα. Πολλά χρόνια αργότερα, δημιούργησε μια σειρά 40 περίπου έργων, τα περισσότερα έγχρωμα και λίγα ασπρόμαυρα με "τιποτένιο υλικό, αποκόμματα εικονογραφημένων περιοδικών, κάποτε και βιβλίων", με τα οποία "μπορεί να φτάσει κανείς με μιαν ανάλογη μαστοριά στην τεχνική της συνεικόνας [...] όπου το γραφικό σχήμα παίρνει τη θέση απλού ψηφίου" και μεταδίδει "άλλου είδους ποιητικά μηνύματα, όσο κι αν η γραφή πάντοτε βγαίνει πρώτη στην τελική αναμέτρηση" (Ο Κήπος με τις Αυταπάτες).

Ο Ελύτης χρησιμοποίησε μ` ένα δικό του τρόπο εικόνες άλλων ζωγράφων και φωτογράφων σε μια έκφραση παράλληλη μ` εκείνη της ποιητικής του εικονογραφίας. Υπάρχει μια μεταφορά εικόνων από την ποίηση στις συνθέσεις του αλλά οι εικονιστικές συνθέσεις δεν είναι ακριβή αντίγραφα των ποιημάτων του. Ο Ελύτης χρησιμοποιεί απλώς παρόμοιες εικόνες. Η μεταφορά αυτή μερικές φορές γίνεται αμοιβαία, όταν χρησιμοποιεί στους στίχους του εικόνες που πρωτοδημιούργησε με τις συνθέσεις του.

Και το πουλί του κοριτσιού

πήρ' ένα ψίχουλο θαλάσσης και αναλήφτη

ΤΟ ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ

ΚΑΙ Η ΔΕΚΑΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΟΜΟΡΦΙΑ

ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Στην πολύ γνωστή σύνθεση "Αιγαίο", βλέπουμε "αποκόμματα από φωτογραφίες με ασβεστωμένους τρούλους εκκλησιών της Σαντορίνης πάνω απ` τη θάλασσα, λουρίδες με αποχρώσεις του πράσινου, χρυσές λουρίδες από μυκηναϊκές εντάφιες προσωπίδες, όλα προσεκτικά ισορροπημένα πάνω σ` ένα έντονα γαλάζιο φόντο. Στο δεξιό κάτω μέρος της ορθογώνιας απεικόνισης, όπου ένας γυναικείος γλουτός κι ένας αγκώνας σπάζουν την κάθετη γραμμή, ο Ελύτης προσπάθησε και πέτυχε με φωτογραφικά αποκόμματα ένα ροζ καλοκαιριάτικο κορίτσι παρμένο από τον Ματίς. Για να μεταφέρει το χρώμα της στον ουρανό έκοψε το σχήμα ενός πουλιού από ένα ομοιόχρωμο χαρτί και το κόλλησε ψηλά, πάνω απ` τη θάλασσα. Τέτοια πουλιά αφθονούν στην ποίηση του Ελύτη, ενώ το τραγούδι τους

...θα σταθεί μετέωρο
Σπέρνοντας τα χρυσά κριθάρια της φωτιάς
Στους πέντε ανέμους

Λευτερώνοντας τη γήινη ομορφιά.

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ- ΑΙΘΡΙΕΣ

(ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΪΕΡ, "Η εικονογραφία και οι εικονιστικές συνθέσεις του Οδυσσέα Ελύτη", μετάφραση Νάσος Βαγενάς, Κέδρος 1978)

Ένα από τα κύρια θέματα του Οδυσσέα Ελύτη και στην ποίηση και στις εικονιστικές συνθέσεις του είναι η αποθέωση των νεαρών γυμνών κοριτσιών του Έρωτα και των κοριτσιών-αγγέλων, που φέρνουν μυστηριώδη και μυστικά μηνύματα, ευλογίες και ευαγγελισμούς.

ΚΟΡΗ ΣΕ ΚΑΛΥΚΑ (1967)

Πάνω σ`ένα τεράστιο κόκκινο κάλυκα που βγαίνει μέσα
από μεγάλα αισθησιακά φύλλα με μαύρο φόντο,
βρίσκεται κοιμισμένο στον ήλιο ένα γυμνό κορίτσι.
Είναι η

"ολόξανθη και ηλιοκαμένη"

που συναντούμε στα ποιήματα του Ελύτη. Εκείνη που

"τόσο πολύ τη μέθυσε ο χυμός του ήλιου"

μια

"μαρμαρυγή - νανούρισμα των βλεφάρων
πάνω απ' τη

μυθική απλωσιά του κόσμου"

Όταν αστράφτεις στον ήλιο που γλιστράει επάνω σου
σταγόνες κι αθάνατους γυακίνθους και σιωπές,
εγώ σ` ονομάζω μόνη πραγματικότητα.

(Προσανατολισμοί - Η Συναυλία των Γυακίνθων

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ (1968)

Άγγελε συ που κάπου εδώ γύρω πετάς
Πολυπαθής και αόρατος, πιάσε μου το χέρι

ΤΑ ΕΤΕΡΟΘΑΛΗ - VILLA NATACHA

Το Λασίθι με την καταπράσινη κοιλάδα του κατάσπαρτη
από αναρίθμητους ανεμόμυλους.
Στο πεδινό τοπίο σφηνωμένο ένα λιμάνι
γεμάτο πολύχρωμες αγκυροβολημένες βάρκες.
Κάτω από τη θάλασσα ένα βουνό
αναποδογυρισμένο κι έπειτα πάλι ένας
ουρανός, έτσι ώστε τόσο το θαλασσινό τοπίο όσο
και το πεδινό να πλέουν στον αέρα.
Στον ουρανό πάνω από τους ανεμόμυλους
υπάρχει ένας θηλυκός άγγελος,
ένα γυμνόστηθο νεαρό κορίτσι μέσα σ` ένα ροζ κοχύλι
με τα φτερά του καμωμένα από κοχύλια, που δείχνουν το
εσωτερικό τους αποκαλύπτοντας
την μαργαριταρένια τους λάμψη.
Το κορίτσι έρχεται πετώντας για να φέρει κάποιο
μήνυμα, με το χέρι απλωμένο σαν σε ευλογία.

( (ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΪΕΡ, "Η εικονογραφία και
οι εικονιστικές συνθέσεις του Οδυσσέα Ελύτη")

Πίσω από ένα κιγκλίδωμα φτιαγμένο από χρωματιστές χάρτινες λουρίδες με ποικίλο φωτισμό, βρίσκεται μια γυμνόστηθη κοπέλα. Το λεπτό ανθοστόλιστο σάλι της αφήνει να φαίνεται σαν υποψία

"το λίγο μαύρο στις κόχες των μηρών" της

(Το Άξιον Εστί - Η Γένεσις)

Αριστερά, μπροστά της, πέφτουν μεγάλα φύλλα. Είναι η

"χορτοαρχόντισσα"

(Ήλιος ο Πρώτος - Κίτρινο)

το πράσινο εκείνο κορίτσι που γεννά στον ποιητή την επιθυμία να μπει

"απ` την πόρτα που ένα φύλλο σκέτο υπερασπίζεται"

(Ήλιος ο Πρώτος - Πράσινο)

Η κοπέλα είναι εκείνη που ελευθερώνει από το κλουβί της ο γενειοφόρος άντρας του "Περί Πολιτείας". Στην έκσταση ενός εκτυφλωτικού μεσημεριού, ο ποιητής, βλέπει στους ουρανούς ένα γενειοφόρο άντρα να ελευθερώνει ένα πουλί που είναι μια ωραία γυναίκα. Κι αυτή έρχεται να καθήσει με τα πόδια της προκλητικά μισάνοιχτα, πάνω στις πλάκες.

Να την

η γυμνή γυναίκα

με την πράσινη άχνη στα μαλλιά και το χρυσό συρμάτινο γιλέκο

ήρθε και κάθισε απαλά πάνω στις πλάκες με τα πόδια μισάνοιχτα

Που αυτό μες στη συνείδησή μου πήρε το νόημα λουλουδιού όταν του ανοίγει ο κίνδυνος την πρώτη τρυφεράδα

Ο ποιητής δέχεται αυτό το ουράνιο όραμα σα μέσα σε μια ονείρωξη. Μετά την αποκαλυπτική στιγμή μιας τέτοιας ελευθερίας, συνεχίζει να γράφει με μανία ανάμεσα στα διάφανα μεγάλα φύλλα, για να καθαγιάσει και να ευλογήσει όλες τις μορφές του έρωτα, που είναι τόσο διαφορετικές, όσοι oι τρόποι όλοι που `χανε να πετάνε τα πουλιά σκαλί σκαλί ως το άπειρο.

Με μανία συνέχιζα να γράφω "Περί Πολιτείας" μες στην άκρα κατάνυξη του απέραντου γλαυκού

Και στα διάφανα μεγάλα φύλλα

Μια στιγμή φάνηκαν τα νησιά και ακόμα πιο ψηλά μες στον αιθέρα οι τρόποι όλοι που `χανε να πετάνε τα πουλιά σκαλί σκαλί ως το άπειρο.

(Το Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά - Περί Πολιτείας)

Στ` "Ανοιχτά χαρτιά" ο Ελύτης αναφέρει πως οι παραμάνες στα νησιά ξορκίζουν το κακό μουρμουρίζοντας ακατανόητες λέξεις, ενώ κρατούν ένα μικρό φύλλο από κάποιο ταπεινό φυτό.

"Αυτό το φυλλαράκι με τις άγνωστες δυνάμεις της αθωότητας και τα παράξενα λόγια που το συνοδεύουνε είναι ακριβώς η Ποίηση".

Βιβλιογραφία:

ΚΙΜΩΝ ΦΡΑΪΕΡ, ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ: Εισαγωγή στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, μετάφραση Νάσος Βαγενάς, Κέδρος 1978
Οδυσσέας Ελύτης, Ο κήπος με τις αυταπάτες, εκδ. Ύψιλον, Αθήνα 1999
Οδυσσέα Ελύτη, ΣΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΝ, ΕΡΜΕΙΑΣ, Αθήνα 1977
Οδυσσέας Ελύτης, ΠΟΙΗΣΗ, εκδ. Ίκαρος 2002

Παράγοντες που διαμόρφωσαν το δημιουργικό έργο του Γιώργου Ιωάννου - αφιέρωμα (3)

2011-03-10T18:59:00.013+02:00

Το σώμα μας είναι μια απέραντη αποθήκη εικόνων,

φωνών, κραυγών, επαφών, πόνων, βασάνων,

στερήσεων, ερωτικών παροξυσμών.

Όσο πιο παιδεμένο το σώμα μας

τόσο πιο μεγάλη η αποθήκη που διαθέτει.

Καταπακτή

Στη διαμόρφωση του δημιουργικού έργου του Γιώργου Ιωάννου "ο πρώτος διαμορφωτικός παράγων" ήταν η οικογένειά του. "Συχνά αναφέρεται σε συγγενικά του πρόσωπα τα οποία κρατούν αρκετές φορές πρωταγωνιστικό ρόλο". Επίσης, ο στενός κοινωνικός του περίγυρος και η πόλη της Θεσσαλονίκης, που τη γνωρίζει καλά και την αγαπά πολύ.

Ένας λόγος που προτιμώ τη Θεσσαλονίκη είναι ότι την ξέρω καλά και την αγαπώ πολύ. Αυτό είναι μια βασική αρχή για μένα, να μιλώ για πράγματα εξωτερικά ή εσωτερικά μου, για τα οποία έχω εμπειρίες.
(Από συνέντευξη στο περιοδικό Πολιορκία, τχ. 26, 1985)

Η Θεσσαλονίκη "με την μόνιμη σχεδόν καταχνιά", "τις σπηλαιώδεις εκκλησίες", αποτελεί το σημείο αναφοράς στο πεζογραφικό έργο του Γιώργου Ιωάννου.

Θεσσαλονίκη - Αγία Σοφία, δεκαετία 1950. Πηγή αναπαραγωγής:
Ψηφιοποιημένες Συλλογές Ε.Λ.Ι.Α

Οι χώροι της πόλης στα πεζογραφήματά του "Για ένα φιλότιμο" υποδηλώνουν διακριτικά την παρουσία τους. Ο αφηγητής διαχέεται μέσα από την ατμόσφαιρα των χώρων της πόλης. Γλιστρά και τη διαπερνά. Δεν διασχίζει τους χώρους για να τους περιγράψει, αλλά για να αισθανθεί εκείνα τα βιώματα τα οποία οι χώροι αυτοί ανακαλούν στη μνήμη του. Λειτουργούν δηλαδή, διάφορα σημεία της πόλης ως "δρομοδείκτες της μνήμης".

(Έλενα Χουζούρη, Η Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου: περιλπάνηση στο χώρο και στο χρόνο, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1995, σελ. 50-51).

Θεσσαλονίκη - Είσοδος εις τον κόλπον - (δύσις του ηλίου). Πηγή αναπαραγωγής:
Ψηφιοποιημένες Συλλογές Ε.Λ.Ι.Α

Οι σπουδές και οι δάσκαλοι
Ο Γιώργος Ιωάννου σπούδασε στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Μεγάλη επίδραση άσκησαν επάνω του, στον τρόπο γραφής του και οι πανεπιστημιακοί του δάσκαλοι Ι. Θ. Κακριδής, Στυλιανός Καψωμένος, Στίλπων Κυριακίδης, Μιχαήλ Λάσκαρης, Εμμανουήλ Κριαράς κ.ά. Ο Ιωάννου τούς τιμάει και κάνει σποραδικές αναφορές στο έργο του αλλά και στο πεζογράφημά του "Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης: Τα πενήντα χρόνια του" (Το δικό μας αίμα). Ο Κακριδής επέδρασε στη διαμόρφωση του ύφους του με τις σύντομες, ανεξάρτητες προτάσεις και τον βοήθησε στην αντίληψη του χρόνου, αυτός που "ήξερε να σου μιλάει για το χτες σαν να είναι το σήμερα και το αντίθετο".

Mε την ψυχή του και το πνεύμα του
Το λογοτεχνικό κλίμα της Θεσσαλονίκης υπήρξε σπουδαίος διαμορφωτικός παράγοντας για το έργο του. Ο ίδιος ο Ιωάννου στη συνέντευξή του στο Διαβάζω, τχ 9, 1977, λέει:
Κατά τη γνώμη μου, η πεζογραφία μου εντάσσεται στο λεγόμενο "εσωτερικό μονόλογο", στο κίνημα αυτό που άρχισε με τον Ντυζαρντέν το 1887 και που επηρέασε βαθύτατα τον Τζόυς. Βέβαια τον εσωτερικό μονόλογο δεν τον πλησίασα κατ` ευθείαν από την ξένη παράδοση. Τον έμαθα, βρέθηκα μέσα σ` αυτή την περιοχή, με τους λογοτέχνες της Θεσσαλονίκης. Και δεν τον έμαθα θεωρητικά, αλλά με επηρέασε, υπεισήλθε μέσα μου, από τον Πεντζίκη κυρίως, αλλά και από την Καρέλλη. [...]

Ν. Γ. ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ
Διασταύρωση Εγνατίας και Αγίας Σοφίας
ακουαρέλα, 1950

Φυσικά, έχω τις ιδιοτυπίες μου, έχω το προσωπικό μου ύφος. [...] Ξέρετε, έχω μια αντιπάθεια προς τα κείμενα με τις σαφέστατες και καλοστημένες υποθέσεις. Τα σιχαίνομαι αυτά πάρα πολύ. Βλέπω το στήσιμο, βλέπω το φτιάξιμο, βλέπω τη μεταφορά των ηρώων από δω κι από κει, χωρίς λόγο, προκειμένου να τους βγει το έργο, βλέπω όλα αυτά τα πράγματα τα οποία αισθάνομαι τον εαυτό μου ότι έχει μεγάλη ευχέρεια να τα κάνει (τον έχω δοκιμάσει κιόλας), αλλά δεν τα καταδέχομαι, δεν μπορώ να τα καταδέχομαι. [...]

Όπως ξέρετε, γράφω στο πρώτο πρόσωπο γιατί έτσι εκφράζομαι καλύτερα, ζεσταίνομαι πιο πολύ, μ` αρέσει. [...] Επειδή λοιπόν γράφω στο πρώτο πρόσωπο [...] ε, δίνω την εντύπωση ότι πολλές φορές είναι περιστατικά, τα οποία μου έχουν τύχει, περιστατικά αυτοβιογραφικά. Αλλ` αυτό δεν μ` ενδιαφέρει καθόλου. Ούτε για τη δική μου λογοτεχνία, ούτε για κανενός άλλου. Γιατί, όχι μόνο σαν λογοτέχνης, αλλά και σαν μελετητής που είμαι της λογοτεχνίας, ξέρω ότι δεν μετριούνται έτσι τα λογοτεχνήματα, αν δηλαδή είναι αυτοβιογραφικά ή φανταστικά. Εκείνο που μετράει είναι το γράψιμο, το δόσιμο.

Και γενικά, πιστεύω, ότι ο λογοτέχνης πρέπει να χρησιμοποιεί ως ύλη τα βιώματά του. Δεν εννοώ μονάχα τα βιώματα που έχει αποκτήσει από την εμπειρία, αλλά και τα συναισθήματά του, τις ισχυρές φαντασιώσεις του, όλα τελοσπάντων που έχει ζήσει πολύ αυτός ο ίδιος, αυτά που έχει χρειαστεί ίσως να τα διηγηθεί στη ζωή, να τα συλλάβει με λέξεις, να κραυγάσει την ώρα που τα παθαίνει, με όλα αυτά τα πράγματα, νομίζω, πρέπει να συνθέτει τα έργα του ο λογοτέχνης. Βέβαια καλές είναι και οι φιλοδοξίες και όλοι θα ήθελαν να γράψουν για πράματα και θαύματα, αλλά νομίζω ότι ο λόγος της αποτυχίας είναι κυρίως αυτός: ότι δεν πατάνε απάνω σε βιωματική ύλη.

Με πρόσχημα το πρώτο πρόσωπο

Άρθρο του Κώστα Λογαρά στο περιοδικό ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ, τχ. 68, 2005

&lt;p&gt;&amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;We're sorry, your browser doesn't support IFrames. You can still &amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;a href="http://www.yudu.com/item/details/292785/----------------------------------------------------?refid=52862"&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;visit this item.&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/a&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;, however.&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;amp;amp;gt;&lt;/p&gt;
Enlarge this document in a new window
Self Publishing with YUDU

"Η ανάγνωση του Παπαδιαμάντη", όπως αναφέρει ο Άρης Δρουκόπουλος στο βιβλίο του Γιώργος Ιωάννου: Ένας οδηγός για την ανάγνωση του έργου του, "φαίνεται ότι είχε μεγάλη επίδραση επάνω του. [...] Ο ίδιος ο Ιωάννου λέει ότι στη "χωρική" εμμονή του ενισχύθηκε από συγγραφείς που τον είχαν διδάξει και τους είχε ως κανόνα. Πρώτον αναφέρει τον Παπαδιαμάντη με την εμμονή του στη Σκιάθο".
"Η Σκιάθος του Παπαδιαμάντη γίνεται η Θεσσαλονίκη, το αστικό πλαίσιο, ο χώρος του Ιωάννου". (Ελευθερία Κρούπη. Γιώργος Ιωάννου και Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης).
Ο Ιωάννου στην Πρωτεύουσα των προσφύγων λέει:

Συχνά οι ιστορίες αυτές είναι αληθινές [...] με πραγματικό πυρήνα. Ναι "πυρήνα"! Και το έκανες αυτό παίρνοντας θάρρος από το παράδειγμα του Παπαδιαμάντη κυρίως, που τα διηγήματά του στηρίζονται σε ιστορίες γνωστών του και φίλων του. Και που δεν κάνει και πολλές προσπάθειες να τις αλλάξει.

Αλλά και η σχέση του Ιωάννου με τον Καβάφη μοιάζει με τη σχέση του με τον Παπαδιαμάντη. Το ύφος του Καβάφη φαίνεται ότι τον επηρέασε στη διαμόρφωση του δικού του υπαινικτικού ύφους.

Στην Πρωτεύουσα των προσφύγων λέει:

Η ποιητική σου καταγωγή κρατούσε από τους αρχαίους λυρικούς και τον Καβάφη. Αυτών οι φόρμες σε προσδιόρισαν. Σε τράβηξε προς αυτές η επιγραμματικότητα του λόγου, από την οποία διακατέχεσαι [...].

Ο κινηματογράφος

Νομίζω ότι ο κινηματογράφος με έχει επηρεάσει. Έχω δει πολύ κινηματογράφο. Για χρόνια ολόκληρα, πήγαινα κάθε βράδυ στο σινεμά και βέβαια όχι πάντοτε σε αριστουργήματα, είδα πολλές σαβούρες. Αλλά τελικά, τι να σας πω. Δεν γίνεται τίποτα βλέποντας ή διαβάζοντας μόνο αριστουργήματα [...] Για να φτάσεις σε δημιουργικότητα, που είναι ένα πάρα πολύ σύνθετο πράγμα, πρέπει να ξέρεις όλη την κλίμακα.
Πάντως, ο κινηματογράφος είναι η μόνη μορφή τέχνης, εκτός από τη λογοτεχνία, που με έχει επηρεάσει. Φανταστείτε ότι μερικές φορές, γράφοντας, σκέφτομαι πλάνα. Και μάλιστα θέλω να τα κάνω και πολύ γρήγορα.

Συνέντευξη στο περιοδικό Διαβάζω, τχ 9, 1977

Το "δημιουργικό" έργο του Γιώργου Ιωάννου - αφιέρωμα (2)

2011-03-06T20:26:00.011+02:00

Και πήρες να τολμάς ολοένα και πιο πολύ.

Να τολμάς και στα λόγια, σ` αυτά

τα ξεκάθαρα λόγια, που ήταν σκληρότερα

για την ψυχή σου κι από πράξεις.

Καταπακτή

Το δημιουργικό έργο του Γ. Ιωάννου είναι σεβαστό σε έκταση. Περιλαμβάνει 15 βιβλία. Δύο βιβλία με ποίηση, Ηλιοτρόπια (1954) και Τα χίλια δέντρα (1963), ένα με θέατρο, Το αυγό της κότας (1981) και τα υπόλοιπα δώδεκα με πεζογραφία.

Α. Δρουκόπουλος, Γιώργος Ιωάννου: ένας οδηγός για την ανάγνωση του έργου του, εκδ. ΕΙΡΜΟΣ, Αθήνα 1992

Στην ποιητική του παραγωγή περιλαμβάνεται και το Κέντρο Διερχομένων (1982) που μελοποιήθηκε από τον Νίκο Μαμαγκάκη, με το υπέροχο, μεταξύ άλλων, ποίημα "Όχι μαζί".

Όχι μαζί

Μην περπατάς μαζί μου να μη σε γράψουνε
με ξέρουνε στην πιάτσα και θα σε κάψουνε
περπάτα το κατόπι πάνω στα βήματα
εγώ από σένα φως μου δε θέλω χρήματα.

Γυρνάω και σε βλέπω κι αναστατώνομαι
αν είσαι όπως δείχνεις εγώ σκοτώνομαι.
Δεν θέλω να μας δούνε μισώ το μάτι τους
εγώ ποτέ δεν είπα για το κρεβάτι τους

Περπάτα κι ακολούθα μάθε το σπίτι μου
να έρχεσαι μονάχος αποσπερίτη μου
κι όταν χτυπάς την πόρτα μες στα μεσάνυχτα
τα παραθύρια μου όλα θα ‘ναι ορθάνοιχτα.

"Η ηθοποιός Μάνια Παπαδημητρίου και η τραγουδίστρια Καλλιόπη Βέτα σε μια πιο...θεατρική ερμηνεία του υπέροχου τραγουδιού "Όχι μαζί". Στο πιάνο ο Γιάννης Ιωάννου".

Για τη "συγγραφική του ιστορία" ο Γιώργος Ιωάννου σε συνέντευξή του στο περιοδικό "Διαβάζω", τχ 9, 1977, λέει:

Πηγή αναπαραγωγής: Πανδέκτης

Το πρώτο μου βιβλίο, αν μπορεί να λεχθεί έτσι, ήταν μια μικρή πλακέτα που της έδωσα τον τίτλο "Ηλιοτρόπια", ο οποίος όμως δεν μ` αρέσει τώρα καθόλου. Ήταν ένα βιβλίο με λίγα ποιήματα, που το τύπωσα μόνος μου το 1954, στη Θεσσαλονίκη. [...]

Το δεύτερο ποιητικό μου βιβλίο άργησα να το βγάλω, βγήκε μετά από 9 περίπου χρόνια [...] το 1963 με τον τίτλο "Τα Χίλια Δέντρα". Τα Χίλια Δέντρα είναι το άλλο όνομα του δάσους, που είναι δυστυχώς όχι ευφήμως γνωστό στο πανελλήνιο, του Σεΐχ Σου. [...]

Πηγή αναπαραγωγής:
Ψηφιοποιημένες Συλλογές Ε.Λ.Ι.Α.

Τα πρώτα μου πεζογραφήματα τα έγραψα όταν ήμουνα τοποθετημένος στο Καστρί της Κυνουρίας και δημοσιεύτηκαν στη "Διαγώνιο" το φθινόπωρο του `61. Μετά το Καστρί, μετατέθηκα στη Βεγγάζη της Λιβύης, όπου έμεινα δύο χρόνια και όπου έγραψα μερικά ακόμη πεζογραφήματα. Επιστρέφοντας από τη Βεγγάζη με περίμενε η οργανική μου θέση στο Καστρί. Και έτσι υπηρέτησα σ` αυτό το χωριό ακόμη ένα χρόνο. Μέσα στο χρόνο αυτό, έγραψα και τα υπόλοιπα πεζογραφήματα από το "Για ένα φιλότιμο", ξαναδούλεψα τα ήδη δημοσιευμένα, τα ενέταξα και τα έδωσα να εκδοθούν. [...] (22 πεζογραφήματα).
Μετά βρέθηκα για δύο χρόνια στην Κασσάνδρα της Χαλκιδικής και στη συνέχεια μετατέθηκα στη Θεσσαλονίκη. Εκεί με βρήκε η δικτατορία. Στην αρχή, μέχρι το `70-`71, όπως θα θυμόσαστε, δεν δημοσιεύαμε τίποτα. Θυμάμαι όμως τον καθηγητή τον Κακριδή, ο οποίος μας έλεγε τότε. "Δουλεύετε και βάζετέ τα στο συρτάρι σας, κάποτε θα δημοσιευτούν. Αλλά δουλεύετε. Επειδή δεν τυπώνουν τώρα, μην κάθεστε και επαναπαύεστε, θα `ρθει μια μέρα που πρέπει να είμαστε έτοιμοι". Έγραφα λοιπόν κι εγώ σιγά-σιγά και το `71 τύπωσα τα πεζογραφήματά μου στα οποία έδωσα τον τίτλο "Σαρκοφάγος". (29 πεζογραφήματα).

Όταν αργότερα ήρθα στην Αθήνα, έγραψα τα πεζογραφήματα "Η μόνη κληρονομιά", μέσα στη δικτατορία κι αυτά. (17 πεζογραφήματα). Το λέω αυτό, γιατί (όπως και για τη "Σαρκοφάγο") πρέπει να λαβαίνεται υπόψη. Αλλιώς, μερικά πράγματα δεν ερμηνεύονται ή φαίνονται περίεργα. [...]

Ήρθα λοιπόν, κι εγκαταστάθηκα στην Αθήνα, όπου έζησα και ζω μέχρι σήμερα τη μοναξιά των μοναχικών ανθρώπων των μεγάλων πόλεων. Κι είναι μεγάλη μοναξιά, πολύ μεγαλύτερη από του χωριού.

Πηγή: Α. Δρουκόπουλος, Γιώργος Ιωάννου, εκδ. ΕΙΡΜΟΣ

Κατά τη γνώμη του Γιώργου Αράγη, "Για τον Γιώργο Ιωάννου," εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα 2007, σελ. 38-39, αυτά τα τρία πρώτα βιβλία "σημαδεύουν την καλύτερη περίοδο της σταδιοδρομίας του Ιωάννου ως λογοτέχνη πεζογράφου, γιατί αποτελούνται από κείμενα όχι μονάχα αμιγώς λογοτεχνικά αλλά και σχεδόν στο σύνολό τους εξαιρετικής ποιότητας".

Ακολούθησαν, με χρονολογική σειρά, τα πεζογραφικά του έργα:

• Το δικό μας αίμα, Αθήνα, Ερμής, 1978
• Ομόνοια 1980, Αθήνα, Οδυσσέας, 1980
• Επιτάφιος θρήνος, Αθήνα, Κέδρος, 1980
• Κοιτάσματα, Αθήνα, Ορέστης, 1981
• Πολλαπλά κατάγματα, Αθήνα, Εστία, 1981
• Εφήβων και μη, Αθήνα, Κέδρος, 1982
• Εύφλεκτη χώρα, Αθήνα, Καθημερινή, 1982
• Καταπακτή, Αθήνα, Γνώση, 1982
• Η πρωτεύουσα των προσφύγων, Αθήνα, Κέδρος, 1984

Πηγή: Α. Δρουκόπουλος, Γιώργος Ιωάννου, εκδ. ΕΙΡΜΟΣ

Φάκελος Σελίδες του Γιώργου Ιωάννου

2011-03-02T19:16:00.001+02:00

Γιώργος Ιωάννου - αφιέρωμα (1)

2011-02-25T15:40:00.011+02:00

Ο Γιώργος Ιωάννου γεννιέται στις 20 Νοεμβρίου του 1927 στη Θεσσαλονίκη από γονείς πρόσφυγες.

"Ο πατέρας μου είναι από τη Ραιδεστό της Προποντίδας και η μητέρα μου από την Κεσσάνη, μια κωμόπολη της Ανατολικής Θράκης. Ο μεν πατέρας μου ήταν αστικής καταγωγής, αλλά η οικογένεια της μητέρας μου ήτανε αγρότες, ο παππούς μου ήτανε τσέλιγκας...
Πρέπει να σας πω ότι οι Θράκες αφομοιώθηκαν πάρα πολύ εύκολα μέσα στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδος. Πρώτα-πρώτα μιλούσαν πολύ ωραία ελληνικά και, ξέρετε, όταν δεν σε διαχωρίζει η γλώσσα, ώστε να ζεις μέσα σ` ένα γκέττο, εύκολα αφομοιώνεσαι. Νομίζω λοιπόν ότι πάρα πολύ έχει συντελέσει σ` αυτή τη γλώσσα, στην οποία γράφω, το ότι έμαθα τη γλώσσα από ανθρώπους, οι οποίοι πέρα από τις φυσικές πνευματικές τους ικανότητες, είχανε και ακριβολογία και πλούτο λεκτικό και πολύ ωραία και καθαρή προφορά. Με λίγα λόγια, είχα από μικρό παιδί ένα εισόδημα".

Συνέντευξη στο περιοδικό Διαβάζω, αφιέρωμα, τχ. 9, 1977

Πηγή: Α. Δρουκόπουλος, Γιώργος Ιωάννου, εκδ. ΕΙΡΜΟΣ

Το χρονικό της οικογένειάς του το έχει καταγράψει στο πεζογράφημά του "Η μόνη κληρονομιά" που ανήκει στην ομώνυμη συλλογή του.

Τα πρώτα χρόνια της ζωής του κατοικεί με την οικογένειά του στις Σαράντα Εκκλησιές. Εντυπωσιάζεται από τη ζωή στα προπολεμικά τουρκόσπιτα των προσφύγων με τους "μυριάδες των ανθρώπων που είχαν στριμωχτεί μέσα". Ατέλειωτες ώρες συγκατοίκησης και διηγήσεων.
Οι πρόσφυγες είναι η πιο συχνά αναφερόμενη ομάδα μέσα στα πεζογραφήματά του. Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν τα πεζογραφήματα:

"Μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς"
"Παναγία η Ρευματοκρατόρισσα"
"Ψηλά στο Εσκί Ντελίκ"
"Η παρέλαση των προσφύγων"
"Η πρωτεύουσα των προσφύγων"
"Θεσσαλονικέων ύπνος και ξύπνος..." και
"Λαϊκές αφηγήσεις για την προσφυγιά".

Πρόσφυγες με παιδιά περιμένοντας την εγκατάστασή τους

Στο σχολείο δεν έμαθα τίποτα για τους πρόσφυγες. Ούτε στο Πανεπιστήμιο. [...] Ούτε λέξη για το διωγμό και την προσφυγική εμπειρία. Πώς να ξέρω ότι οι πρόσφυγες ήταν δίπλα μου; ότι η Θεσσαλονίκη, εκτός από ελληνιστική και βυζαντινή πόλη και μεγάλο βαλκανικό και μεσογειακό λιμάνι ήταν, επίσης, και η «μητέρα των προσφύγων», όπως την ονόμασε ο αλησμόνητος Γιώργος Ιωάννου;…»
Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, Περ. Νέα Πορεία, Ιούνιος 1988

Ο Ιωάννου απέκτησε πολύτιμες εμπειρίες στους προσφυγικούς συνοικισμούς. Για πολλά από τα πρόσωπα της γειτονιάς μιλάει με συγκίνηση και θαυμασμό και, πάντως, για όλους γράφει με κέφι. Γείτονες της οικογένειάς του ήταν και μερικές οικογένειες Εβραίων. Το δράμα των Εβραίων τον συγκίνησε ιδιαίτερα. "Η πρώτη ποιητική συλλογή του πήρε τον τίτλο Ηλιοτρόπια από το σήμα που ήταν υποχρεωμένοι από τους Γερμανούς να φέρουν επάνω τους οι Εβραίοι, το κίτρινο άστρο".

(Δρουκόπουλος Άρης, Γιώργος Ιωάννου: ένας οδηγός για την ανάγνωση του έργου του, εκδόσεις ΕΙΡΜΟΣ, Αθήνα 1992).

Eπιδίδονται οι Eβραίοι της Θεσσαλονίκης εις το εμπόριον. Δεν είναι όμως ολίγοι και οι βιομήχανοι. Aπό τούτους ας γίνη μνεία ενταύθα των αδελφών Aλλατίνη. Eίναι ιδιοκτήται μεγάλου αλευρομύλου, όπου εργάζονται και τετρακόσιοι ομογενείς εργάται και ανώτεροι ακόμη υπάλληλοι.

Πηγή: Ψηφιακή έκδοση Θεσσαλονίκη 1900-1930

Για τους συμμαθητές του δεν έτρεφε καμία συμπάθεια. Φαίνεται ότι τον τυράννησαν με την κοροϊδευτική συμπεριφορά τους μέχρι απελπισίας. Η φυσιογνωμία του, ο τρόπος που μιλούσε, το παλιό του επίθετο, "όλα τους φαίνονταν περίεργα επάνω μου και δεν έλεγαν να με συνηθίσουν".

Η Θεσσαλονίκη στο έργο του Γ. Ιωάννου

Πηγή: Α. Δρουκόπουλος, Γιώργος Ιωάννου, εκδ. ΕΙΡΜΟΣ

"Σπάνια συναντάει κανείς την αφοσίωση ενός συγγραφέα σ` ένα τόπο, σαν αυτή που εκδηλώνει ο Ιωάννου για τη Θεσσαλονίκη. [...] Ειδικά για την πεζογραφία του Ιωάννου πιστεύω, ότι ανεξάρτητα από οποιουσδήποτε συναισθηματικούς λόγους, που ασφαλώς θα υπάρχουν (εκεί έχει περάσει το μέγιστον μέρος της ζωής του), η σημασία της πηγαίνει πολύ πιο πέρα. Η πεζογραφία αυτή προβάλλει, είτε το θέλει είτε δεν το θέλει ο ίδιος, -αυτό, στο βάθος, ποτέ δεν μας ενδιαφέρει-, την παρουσία, τη δράση και την αδράνεια, την ιστορική κίνηση και ακινησία, κατά τις περιστάσεις, του συγκεντρωμένου στη μεγάλη αυτή πόλη, σε επιβλητικόν όγκο, προλεταριάτου και υποπρολεταριάτου. Η εργατιά και οι άνεργοι, η προσφυγιά, το αλλοεθνές στοιχείο, όλα ανάκατα και με τη δυναμική τάση κάπως, κάποτε να ταχτοποιηθούν και να διαφοροποιηθούν σε αντιπαράθεση με τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, μια διαδικασία που αποκρυσταλώθηκε και στην ανεπανάληπτη ίσως, γι` αυτούς ακριβώς τους λόγους, αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης...".
(Μ. Γ. Μερακλής, Προσεγγίσεις στην ελληνική πεζογραφία (ο αστικός χώρος), εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1986).

2011, Έτος Οδυσσέα Ελύτη (100 χρόνια από τη γέννησή του)

2011-02-21T01:03:00.013+02:00

Φέτος, κλείνουν 100 χρόνια από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη και το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, τιμώντας τη μνήμη και το έργο του, κήρυξε το 2011 "Ετος Ελύτη". Ως αρμόδιος εθνικός φορέας, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) ανέλαβε τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την υλοποίηση μιας σειράς δράσεων που αναδεικνύουν τη σημασία και την επίδραση της παρουσίας του στη νεοελληνική γραμματεία.

Όπως αναφέρεται στον διαδικτυακό τόπο του ΕΚΕΒΙ, πέραν των εκδηλώσεων, οι οποίες εντάσσονται στο επίσημο πρόγραμμα για το «Έτος Ελύτη», πραγματοποιούνται και πολλές ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό στο πλαίσιο του εορτασμού για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή. Το ΕΚΕΒΙ θα τις συμπεριλαμβάνει στο «Ημερολόγιο Εκδηλώσεων» για τον Ελύτη που φιλοξενείται στον διαδικτυακό τόπο του (www.ekebi.gr) δημιουργώντας έτσι ένα ενημερωμένο αρχείο των τεκταινόμενων περί του «Έτους» στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Αντιστροφή της φυσικής διαδικασίας. Η θάλασσα φέρνει τους ψαράδες. Ο άνθρωπος μπορεί και οφείλει να κατορθώσει το ανέφικτο, όπως είναι η επέμβαση στη φυσική νομοτέλεια.

Στο έργο του Ελύτη συναντούμε στίχους, "σημασιακά και ποιητικά αυθύπαρκτους, που αποτελούν καθένας ένα αυτόνομο ποιητικό μικροσύμπαν. Ένα μέρος απ` αυτούς τους στίχους -σήματα, αποσπασμένους από το συνθετικό ποίημα Μαρία Νεφέλη, συγκεντρώνει ο ποιητής σε χωριστή συλλογή με τον εύγλωττο τίτλο "Σηματολόγιον".
(Ε. Καψωμένος, Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης: ερμηνευτικά ζητήματα, επιμέλεια Γιάννης Παππάς, εκδ. Περί Τεχνών, Πάτρα 2005).

Οι ρήσεις του Οδυσσέα Ελύτη στο Σηματολόγιον κοσμούνται με σήματα-κοσμήματα που σχεδιάστηκαν από τον ίδιο τον ποιητή, το 1974. Η πρώτη έκδοση έγινε το 1977, ένα χρόνο πριν από την κυκλοφορία της Μαρίας Νεφέλης, από τις εκδόσεις "Ερμείας".
Η σύντροφος του Οδυσσέα Ελύτη, ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, μιλάει για το ρόλο της ποίησης στη ζωή και την αξία του συγκεκριμένου βιβλίου στην εκπομπή ΜΙΝΙΑΤΟΥΡΕΣ ΣΥΝΕΙΚΟΝΕΣ, επεισόδιο 22, στο ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ.

Μια πρώτη δική μου μικρή βίντεο-κατάθεση στο "Έτος Ελύτη" με στίχους από το Σηματολόγιον κι ένα πολύ μικρό δάνειο από το αρχείο της ΕΡΤ στην αρχή του βίντεο.

Φάκελος Γιώργης Παυλόπουλος, Τα Αντικλείδια

2011-02-15T20:13:00.002+02:00

Ο Υπερρεαλισμός

2011-02-13T00:08:00.008+02:00

Ο Υπερρεαλισμός

View more presentations or Upload your own.

Φάκελος Νίκος Εγγονόπουλος - Μανόλης Αναγνωστάκης

2011-01-30T23:43:00.001+02:00